Dokumenty sprzed 90 lat odkryte w oknach "skarbówki". Wiemy o nich już więcej

Podczas wymiany stolarki okiennej w Urzędzie Skarbowym robotnicy odkryli w nadprożach stare, niemieckie formularze, wzory dokumentów i podania o zapomogi. Zostały przekazane do muzeum w Elblągu i teraz wiemy o nich już więcej. To ciekawe nośniki informacji o życiu i historii miasta sprzed prawie 90 lat.

Stare dokumenty zostały odkryte pod koniec września w nadprożach dwóch okien na parterze budynku przy ul. Mickiewicza, w którym mieści się elbląski Urząd Skarbowy. Chociaż przeleżały w tak nietypowym miejscu kilkadziesiąt lat, to ich stan jest zadziwiająco dobry.

W ubiegłym tygodniu znalezisko zostało przekazane do Muzeum Archeologiczno – Historycznego w Elblągu, którymi szybko zajęli się eksperci.
— Najprawdopodobniej tymi dokumentami zapchano kiedyś dziury i w ten sposób uszczelniono okna. Przeleżały w nadprożach wiele lat zawinięte w rulon. Są w dobrym stanie, bo w tym miejscu było sucho i ciepło, więc ani wilgoć, ani grzyb im nie zagrażał. Niektóre są jedynie zabrudzone betonem, z którym miały styk w tym miejscu — mówi Wiesława Rynkiewicz-Domino z elbląskiego muzeum.

Warto przypomnieć, że przedwojenny budynek, w którym obecnie znajduje się Urząd Skarbowy, miał być pierwotnie przeznaczony na siedzibę NSDAP (niemiecka partia faszystowska, która w latach 1933-1945 sprawowała w Niemczech totalitarną władzę). Plany jednak zmieniono i ostatecznie ulokowano tam niemiecką "skarbówkę".

Większość dokumentów, które odnaleziono pochodzi z lat 30 i 40 XX wieku.
— To przede wszystkim formularze, fragmenty dokumentów, gazety czy instrukcje dotyczące funkcjonowania urzędu, wszystko oczywiście w języku niemieckim. To dobre nośniki informacji o historii i życiu miasta w tamtych czasach — uważa muzealniczka. — Dla mnie osobiście interesujących jest kilka podań o zapomogę, które złożyły wdowy po mężach poległych na froncie. Do nich dołączone są listy, które rodzina otrzymywała od dowódców, z zawiadomieniem o śmierci oficerów, wraz ze stosownym ustępem: "Oddał życie za Führera, Ojczyznę i pomyślność Wielkich Niemiec". Ktoś może powiedzieć, że to "tylko" kilkudziesięcioletnie papiery, ale kiedy się pomyśli o tym, że to jednak było zawiadomienie przede wszystkim o śmierci bliskiej osoby, o konsekwencjach tego dla rodziny, to trochę inaczej się na to patrzy.

Przy niektórych podaniach znajdowały się także stosowne rozpatrzenia wniosków.
— Jeśli się temu baczniej przyjrzymy, to możemy się np. dowiedzieć jakiej wysokości świadczenia w takich sytuacjach można było wtedy otrzymać i w jakim trybie je przyznawano — dodaje Wiesława Rynkiewicz-Domino.

Muzealnicy zajęli się oczyszczaniem znalezionych dokumentów, które przede wszystkim trzeba rozprostować. Potem dokładnie ocenią ich wartość historyczną.
— W Elblągu znajduje się dużo budynków z wieloletnią historią i często podczas remontów instytucje, a nawet sami elblążanie odnajdują coś nietypowego i ciekawego i przynoszą nam do muzeum — mówi Wiesława Rynkiewicz-Domio. — Te dokumenty także uważnie sprawdzimy. Być może trafią one archiwum elbląskiego, które znajduje się w Malborku, albo zostaną włączone w nasze czasowe wystawy pokazujące życie Elbląga z czasów przed i w trakcie wojny.
as

Fot. KAS

Fot. KAS

Fot. KAS

Fot. KAS