Wilki pod Elblągiem? Pies ofiarą watahy niebezpiecznych drapieżników

Stoboje — wieś w powiecie elbląskim w gminie Milejewo. To właśnie tu wataha wilków miała zaatakować psa jednego z gospodarzy. Czy niebezpieczne zwierzęta faktycznie pojawiły się w okolicach liczącej około 200 mieszkańców miejscowości?

Sama ich nie widziałam. Najpierw dotarły do mnie informacje od mieszkańca, którego gospodarstwo znajduje się bardzo blisko lasu — wilki miały w biały dzień zaatakować jego psa, po czym przeniosły go i rozszarpały na pobliskiej łące — wierzę mu — mówi Barbara Sierocka sołtyska wsi.

I relacjonuje: — Teraz zaczęły do mnie spływać informacje od kolejnych mieszkańców — wilki miały być widziane w różnych miejscach naszej miejscowości już od początku tego roku. Na grupie naszego sołectwa zamieściłam już informację z ostrzeżeniem — Stoboje otoczone są lasem, do tej pory strach było odwiedzać leśne tereny ze względu na dziki, dziś już ze względu na wilki.

O stanowisko w tej sprawie poprosiliśmy Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Olsztynie.

— Wilk jest drapieżnikiem, który z racji swoich uwarunkowań (rozmiar, szybkość, uzębienie) może być niebezpieczny dla człowieka. Z reguły jednak wilk boi się ludzi i unika z nimi kontaktu. Z natury jest zwierzęciem płochliwym i zachowującym dystans do człowieka. Obecnie w krajowych mediach, prasie i na portalach społecznościowych pojawią się doniesienia, które wyrażają niepokój i obawy o bezpieczeństwo ludzi i ich dobytku (w tym zwierząt). Takie informacje otrzymywane są przez tutejszy urząd także drogą telefoniczną, co zapewne miało miejsce w przypadku mieszkańca wsi Stoboje. Mogące pojawiać się spotkania na linii człowiek-wilk, mają charakter incydentalny i na ich podstawie nie należy podsycać negatywnych emocji lokalnych społeczności — przekazuje Justyna Januszewicz, rzeczniczka prasowa RDOŚ.

W obszernej wiadomości czytamy: — Zdarzają się sytuacje, że niektóre wilki podchodzą blisko zabudowań oraz zagryzają bądź porywają zwierzęta gospodarskie, w tym psy. Należy mieć na uwadze, że nie zawsze muszą być to dzikie wilki, lecz również zdziczałe, wałęsające się psy. Mogą być to także wilki chore lub osobniki, które zatraciły naturalny instynkt bojaźni wobec człowieka, np. w wyniku dokarmiania ich przez ludzi. Dzieje się to w sposób intencjonalny — w celu np. wykonania zdjęć przyrodniczych lub nieintencjonalnie — w związku z wyrzucaniem odpadków spożywczych lub niewłaściwym zabezpieczeniem miejsc ich składowania. Zdarzają się też przypadku wybierania szczeniąt wilków z nor i próby odchowania ich na zwierzęta domowe.

Rzeczniczka podkreśla, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, działania w zakresie bezpieczeństwa publicznego, w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należą do zadań własnych gminy.

— Potrzeby te obejmują także sprawy związane z bezpieczeństwem mieszkańców, zatem zapewnienie bezpieczeństwa lokalnej społeczności spoczywa w głównej mierze na wójcie gminy, burmistrzu, lub prezydencie miasta — zaznacza Januszewicz.

RDOŚ przypomina, że pomimo wysokiego statusu ochrony wilka w Polsce w sytuacjach konfliktowych i niebezpiecznych, dopuszczalna jest ingerencja człowieka.

— Możliwe jest uzyskanie odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do tego gatunku, na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwy organ. Wnioski w tym zakresie mogą składać zarówno organy samorządowe, jak i organizacje (w tym izby rolnicze), czy osoby fizyczne — informuje rzeczniczka.

— Zgodnie art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55, z późn. zm.) istnieje możliwość uzyskania zezwolenia na odstępstwo od zakazów obowiązujących wobec wilka, w celu wyeliminowania powodowanego zagrożenia, np. na umyślne płoszenie czy zabijanie. W zakresie umyślnego płoszenia zezwolenie wydawane jest przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, natomiast w zakresie umyślnego zabijania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zezwolenia takie mogą być wydawane w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli wnioskowane działania nie są szkodliwe dla zachowania we właściwym stanie ochrony tego gatunku oraz przy spełnieniu jednej z przesłanek indywidualnych, takich jak ograniczenie poważnych szkód w mieniu czy też interes zdrowia i bezpieczeństwa publicznego — wyjaśnia Justyna Januszewicz.

Według informacji przekazanych przez olsztyński RDOŚ wnioski o wydanie zezwolenia na umyślne płoszenie wilków mogą być składane także prewencyjnie, w przypadku pojawiania się zwierząt przez relatywnie dłuższy czas lub niezachowywania przez niektóre osobniki tego gatunku właściwego dystansu do człowieka, zwierząt gospodarskich lub zabudowań.

— Fakt stwarzania przez zwierzę zagrożenia powinien być dokładnie udokumentowany, np. w postaci zdjęć, nagrań z fotopułapek, notatek służbowych z wizji terenowych, przyjęcia zgłoszeń telefonicznych, czy otrzymywanej korespondencji. W pierwszej kolejności należy dokonać ustalenia, czy zwierzęta, które pojawiają się w obszarach zabudowanych, są rzeczywiście wilkami, a nie zdziczałymi psami, co niestety ma często miejsce. W przypadku potwierdzenia, że obserwowane zwierzę to wilk, możliwie jest wystąpienie do tutejszego organu o wydanie zezwolenia na jego płoszenie lub odłów i wywiezienie do najbliższego kompleksu leśnego — tłumaczy rzeczniczka.

Kolejnym krokiem jest ustalenie kondycji zdrowotnej wilka. Te — niekiedy kierowane chorobą lub osłabieniem — podchodzić mogą w pobliże siedzib ludzkich w poszukiwaniu pokarmu. Zwierzęta wabić mogą m.in. wyrzucane z gospodarstw domowych resztki pokarmu.

Jak chronić się przed wilkami?

— Odpadki powinny być składowane w pojemnikach na odpady zabezpieczonych przed dostępem zwierząt. Mieszkańców należy także poinformować o konieczności ochrony i zwiększenia nadzoru nad psami i innymi zwierzętami gospodarskimi, przebywającymi w gospodarstwach, poprzez zamykanie ich w pomieszczeniach lub zagrodach. Rekomenduje się, aby nie przetrzymywać długotrwale psów na łańcuchach, zwłaszcza w porze nocnej. Nadmieniam, że puszczanie psów bez możliwości ich kontroli i bez oznakowania, umożliwiającego identyfikację ich właściciela lub opiekuna jest zakazane. Zakazem objęte jest także puszczanie psów luzem w lesie — przekazuje Justyna Januszewicz.

Rzeczniczka wyjaśnia: — W przypadku, gdy przyczyną wydania zezwolenia jest konieczność ograniczenia poważnych szkód, we wniosku należy wskazać, w jaki sposób na danym terenie zabezpieczane są hodowle (w szczególności te, w których powstają szkody), czy mieszkańcy zwracali się w ostatnich latach do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska o pomoc w zakresie współdziałania i zabezpieczenia mienia, jak również jakie zostały odnotowane szkody wraz z informacją, czy zostały one zgłoszone do regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zgodnie z art. 126 ustawy o ochronie przyrody właściciele zwierząt mają możliwość uzyskania odszkodowania z tytułu powstałych strat. Do wniosku o zezwolenie warto dołączyć protokoły z szacowania szkód oraz w przypadku nieubiegania się o odszkodowanie podać przyczyny takiej decyzji.

Jak zaznacza Justyna Januszewicz, powyższe informacje zostały przekazane przez Regionalną Dyrekcję Środowiskową w Olsztynie wszystkim wójtom, burmistrzom i prezydentom miast z terenu województwa warmińsko-mazurskiego w piśmie z 11 marca 2021.

W roku ubiegłym olsztyński RDOŚ rozpatrzył 134 wnioski o odszkodowania za szkody spowodowane przez wilki. Wśród nich było 11 wniosków z obszaru powiatu elbląskiego. Ostatnie zgłoszenie z tego terenu miało miejsce na początku listopada 2020.

[iframe]https://www.facebook.com/plugins/page.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FDziennikElblaski%2F&tabs&width=340&height=130&small_header=false&adapt_container_width=true&hide_cover=false&show_facepile=true&appId" width="340" height="130" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"][/iframe]