Truso jakiego nie znamy




Prawdziwy podziw wzbudziła w środowisku archeologów i muzealników w całym kraju wydana przez Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu trzytomowa publikacja poświęcona wczesnośredniowiecznej osadzie Truso.


Praca zatytułowana "Janów Pomorski Stan. 1" zawiera głównie wyniki ratowniczych badań archeologicznych, jakie w latach 2007-2008 elbląskie muzeum przeprowadziło na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad w ramach przebudowy drogi krajowej nr 7. Przyniosły one wiele nowych informacji na temat Truso oraz mnóstwo ciekawych zabytków. Przy okazji warto dodać, iż prace archeologiczne na terenie odkrytej 1982 roku przez Marka Jagodzińskiego w podelbląskim Janowie osady Truso prowadzone są od ponad 30 lat. 




Jak zapowiada dr Maria Kasprzycka, dyrektor Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu, publikacja ta jest początkiem serii monograficznej zatytułowanej "Studia nad Truso". Publikowane będą w niej nie tylko wyniki wieloletnich badań wykopaliskowych tej osady, ale także szczegółowe opracowania wybranych kategorii zabytków. 
Promocja elbląskiego wydawnictwa, które ukazało się dzięki dofinansowaniu z pieniędzy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odbyła się niedawno w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.

— Uczestnicy spotkania byli pod wrażeniem — mówi Maria Kasprzycka. — W środowisku archeologicznym i muzealniczym nasza publikacja wzbudziła prawdziwy podziw i została ciepło przyjęta. To z pewnością nasz duży sukces. 
Trzytomowe wydawnictwo, podobnie jak i cała seria "Studia nad Truso", adresowane jest głównie do fachowców, do środowiska archeologicznego, muzealników i kolekcjonerów, naukowców, również tych z zagranicy, gdyż zawiera streszczenia w języku angielskim. 




Jak piszą w przedmowie do publikacji "Janów Pomorski Stan. 1" Mateusz Bogucki, Marek F. Jagodziński i Maria Kasprzycka, Truso – wikiński port, miejsce handlu i rzemiosła – ważny i intrygujący swoją indywidualnością element historii wczesnośredniowiecznej Europy, było, obok Hedeby, Birki, Wolina czy Starej Ładogi, jednym z tych miejsc, które umożliwiło wprowadzenie "barbarzyńskiej" Europy na nowe drogi rozwoju. W VIII-X wieku Truso stanowiło istotny składnik nadbałtyckiej strefy gospodarczej na pograniczu słowiańsko-bałtyjskim. 

— Odkrycie i badania Truso pozwoliły zweryfikować wiele hipotez, które narosły w trakcie dziesiątków lat poszukiwań i prób jego zdefiniowania — piszą autorzy przedmowy. — Przybliżyły też wyjaśnienie kwestii obecności skandynawskiej w rejonie ujścia Wisły oraz dostarczyły ważnych danych dla właściwego określenia charakteru i znaczenia zaplecza tego ośrodka. Prace badawcze prowadzone w Janowie Pomorskim mają również aktualnie ogromne znaczenie dla zrozumienia funkcjonowania handlu, rzemiosła, kontaktów międzykulturowych i szeregu innych zagadnień dla całego regionu nadbałtyckiego oraz, w szerszej perspektywie, dla całej Europy i części Azji. To tu odnajdywane są liczne importy z obszaru państwa karolińskiego, Anglii, Skandynawii, państw muzułmańskich i szeroko pojętego orientu. W świetle wyników dotychczasowych badań Truso należy zatem postrzegać jako kluczowy punkt na mapie wczesnośredniowiecznej Europy.




Jak informuje Maria Kasprzycka w 2007 i 2008 roku, w ramach przebudowy drogi krajowej nr 7, przebadano obszar ponad 420 arów, podczas gdy w trakcie trzydziestoletnich badań stacjonarnych zdołano rozpoznać zaledwie około 30 arów osady Truso.

— Ta proporcja wyraźnie pokazuje, jak wielkie znaczenie dla wiedzy archeologicznej ma możliwość prowadzenia wykopalisk w ramach prac inwestycyjnych — mówi dyrektor elbląskiego muzeum. — Dzięki środkom inwestycyjnym możliwe było wykonanie przede wszystkim wszechstronnej i multidyscyplinarnej analizy odkrytego materiału. 
Jak dodają archeolodzy, prace ratownicze na obszarze objętym inwestycją dostarczyły, obok bardzo ważnych dla rozpoznania struktury wczesnośredniowiecznego emporium odkryć, znaczących informacji o wielu innych obiektach archeologicznych, świadczących o rozwijającym się tu wcześniej, bogatym osadnictwie pradziejowym.
jago