Historyczny skarb odkryty we Fromborku

W Bazylice Archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku trwają badania archeologiczne, które już teraz przynoszą przełomowe odkrycia. Naukowcy pracujący w tzw. „krypcie kanonickiej” natrafili na unikatowe znaleziska związane z pochówkami duchowieństwa – w tym największy w Polsce zbiór jedwabnych ornatów oraz niezwykle rzadkie elementy liturgicznej garderoby.

Jak podkreślają badacze, są to na razie wstępne ustalenia, jednak ich skala już teraz robi ogromne wrażenie.

– Mamy do czynienia z odkryciem absolutnie wyjątkowym w skali kraju. Tak bogatego zespołu jedwabnych tkanin sepulkralnych w Polsce jeszcze nie odnotowano – mówi Robert Szaj z Fundacji Nicolaus Copernicus.

W trakcie prac archeolodzy natrafili nie tylko na ornaty, ale także na największy w Polsce zbiór jedwabnych sutann – elementów niezwykle rzadko spotykanych w tego typu badaniach. Odkryto również fragmenty dalmatyk, paliuszy oraz bogato zdobione tekstylia, w tym jedwabne poduszki i obszycia trumien.

– Te znaleziska pozwolą nam nie tylko odtworzyć wygląd dawnych szat duchownych, ale także zrozumieć ich symbolikę oraz techniki wytwarzania. To bezcenne źródło wiedzy o historii Kościoła i rzemiosła – podkreśla Robert Szaj.

Szczególną uwagę badaczy przykuły także krzyże relikwiarzowe, których pochodzenie i funkcja będą dopiero szczegółowo analizowane.

W grobach odnaleziono także przedmioty o ogromnym znaczeniu historycznym i religijnym. Wśród nich znajdują się różańce oraz kielichy z hostiami wykonane z drewna, skóry, a nawet papieru.

To właśnie te ostatnie wzbudzają największe zainteresowanie naukowców.

– Kielichy wykonane ze skóry czy papieru są praktycznie niespotykane. To odkrycie może zmienić nasze dotychczasowe wyobrażenia o praktykach liturgicznych i pogrzebowych – zaznacza Robert Szaj.

fot. Robert Szaj / facebook

Jednym z głównych celów projektu jest odnalezienie szczątków biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrode oraz innych hierarchów z XVI wieku. Na razie jednak badacze nie mogą mówić o przełomie w tej kwestii.

Przeprowadzono już analizę domniemanej krypty biskupiej oraz kompleksowe rozpoznanie katedry z wykorzystaniem georadaru. Obecnie weryfikowana jest hipoteza o istnieniu starszej, mniejszej krypty, która mogła kryć pochówki dawnych biskupów.

– To etap badań, który rodzi więcej pytań niż odpowiedzi. Każde kolejne odkrycie przybliża nas jednak do rozwiązania tej historycznej zagadki – dodaje Robert Szaj.

Badania realizowane są w ramach projektu „Copernicus 2043”, finansowanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w programie „Nauka dla Społeczeństwa”. Prace prowadzi Fundacja Nicolaus Copernicus we współpracy z naukowcami z wielu polskich uczelni i instytucji.

Znaleziska ze fromborskiej krypty mogą okazać się jednym z najcenniejszych zespołów tkanin pogrzebowych w Polsce, obejmujących okres od XVIII do początku XX wieku. Ich zachowanie było możliwe dzięki specyficznemu mikroklimatowi panującemu w krypcie.

Sylwester Kasprowicz