Pałac hrabiów Sierakowskich w Waplewie Wielkim

Warto wybrać się na wycieczkę do Waplewa Wielkiego, by zobaczyć pałac należący w przeszłości do rodziny hrabiów Sierakowskich. Waplewo Wielkie leży w gminie Stary Targ, w powiecie sztumskim, w województwie pomorskim (w latach 1975-1998 należało do województwa elbląskiego).

Majątek Waplewo od początku XVI wieku pozostawał we władaniu polskich rodów szlacheckich związanych z Pomorzem Nadwiślańskim. Ostatnimi właścicielami Waplewa byli członkowie rodziny hrabiów Ogończyk-Sierakowskich. Majątek ten pozostawał w ich rękach przez 200 lat, do 1939 roku. Sierakowscy angażowali się w działalność polityczną, artystyczną, naukową, oświatową i społeczną. Pielęgnowali tradycje narodowe, umacniali polski charakter tych ziem.

W Waplewie istniały biblioteka obejmująca około 11 tysięcy tomów oraz kolekcja malarstwa, rzeźby, rzemiosła artystycznego, broni i ceramiki. Wśród obrazów znajdowały się dzieła wybitnych twórców europejskich, polskich i gdańskich, między innymi Tycjana, Rubensa, Aleksandra Orłowskiego, Franciszka Smuglewicza, Andreasa Stecha czy zaprzyjaźnionych z rodziną Sierakowskich gdańskich malarzy Meyerheimów.

Majątek rozparcelowany w latach trzydziestych ubiegłego wieku przez władze nazistowskie, po wojnie stał się własnością państwową. W grudniu 2006 roku zespół pałacowo-parkowy w Waplewie Wielkim przekazany został Muzeum Narodowemu w Gdańsku, które obecnie organizuje tu nowy oddział pod nazwą Muzeum Tradycji Szlacheckiej.

— Agencja Nieruchomości Rolnej przekazała nam pałac z parkiem, gorzelnię i powozownię — mówi Maciej Kraiński, kierownik Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim.
W internecie można znaleźć ładne zdjęcie pałacu z nową, żółtą elewacją.
— Ta elewacja była nowa w latach 70. ubiegłego wieku. Obecnie jest stara i zniszczona, trzeba położyć nową — mówi Maciej Kraiński.
Według planów, nowa elewacja pałacu ma być położona w przyszłym roku.
— W zeszłym roku odkuliśmy z elewacji przyziemie, odsłaniając kamienie fundamentowe — mówi Maciej Kraiński.

Dwa lata temu wyremontowano dach pałacu, następnie kominy. Przeprowadzono renowację sufitu w sali gdańskiej i prace archeologiczne w piwnicach. Obecnie wykonywany jest system zabezpieczenia piwnic.
W sali gdańskiej znajduje się kominek elbląski z 1600 roku, stoją meble neobarokowe.
W parku odtworzono wszystkie ścieżki i mostki. Wycięto dzikie samosiejki, przycięto trawę, odtworzono klomb. Są to jedynie zabiegi pielęgnacyjne.

— Ruszą prace związane z rewitalizacją parku — mówi Maciej Kraiński. — Za park zabierzemy się, kiedy będziemy mieli koncepcję odtworzenia. Park na obszarze 10 ha będzie perłą Pomorza. Mam nadzieję, że odzyskamy również budynki folwarczne: dwie stodoły, owczarnię, obory, kuźnię, dworek Donimirskich.

Pomimo tego, że w pałacu i wokół niego jest jeszcze dużo do zrobienie, już teraz można oglądać niektóre sale i park.
— Do oglądania jest sala gdańska na parterze, sala biała, hol ze schodami barokowymi, starodrzew w parku, pagoda chińska, figura szlachcica sprzed karczmy gdańskiej w Elblągu — wylicza Maciej Kraiński.

Zwiedzać to wszystko można od godz. 8 do 21. Zwiedzanie jest bezpłatne, ale można wrzucić jakiś datek do ustawionej skarbonki.

— Wycieczki mamy bez przerwy. Z Elbląga nie było, ale często przyjeżdżają do na ludzie z Gdańska — mówi Krystyna Moroz-Kraińska, żona kierownika Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie.
Karolina Krajewska