Prawko po staremu. Ośrodki szkolenia pękają w szwach

Rewolucja w egzaminach na prawo jazdy rozpocznie się w lutym. Całkowicie zmieni się egzamin teoretyczny, młodzi kierowcy będą mieli dwuletni okres próbny, a prawo jazdy będzie wydawane na czas określony. Nic dziwnego, że ośrodki szkolenia przeżywają oblężenie, podobnie Wojewódzki Ośrodek Szkolenia Kierowców. Obecnie na egzamin trzeba czekać ponad 20 dni, niewykluczone, że kolejka jeszcze się wydłuży.

Średni czas kursu na prawo jazdy wynosi od półtora do dwóch miesięcy. Jeśli ktoś jest bardzo zdeterminowany i ma sporo wolnego czasu, kurs może ukończyć w ciągu miesiąca. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego najpóźniej w ciągu 30 dni wyznaczy mu termin egzaminu. Jeśli ktoś zapisze się na kurs dzisiaj, to do egzaminu podejdzie najwcześniej w drugiej połowie stycznia. Czyli tuż przed planowanymi zmianami.

Adam Olejnik ma za sobą dopiero cztery godziny jazdy. 
— Zapisałem się na kurs, bo zbliża się osiemnastka, czyli najwyższy czas na prawo jazdy — mówi kandydat na kierowcę.
 Dopiero na kursie dowiedział się o planowanej zmianie zasad egzaminów.
 — Więc się spieszę, żeby zdawać jeszcze na starych zasadach — mówi Adam. — Na 28 grudnia mam zaplanowany egzamin wewnętrzny. 


Nie on jedyny obawia się nowych przepisów. Szkoły nauki jazdy przeżywają prawdziwe oblężenie.

— Nie wiem, czy nowej formy egzaminu należy się bać, ale ilość kursantów w ostatnim okresie wzrosła nam o około 30 procent — przyznaje Marcin Boss, instruktor z OSK Boss. — Chociaż za chwilę to się uspokoi — dodaje. 
Oblężenie na pewno do lutego będzie przeżywał elbląski WORD. Już dzisiaj na egzamin państwowy trzeba tam czekać ponad 20 dni. 
A wszystko przez szykowane zmiany zasad egzaminu teoretycznego na prawo jazdy. Dzisiaj egzamin to właściwie formalność, ale to się zmieni.

Obecnie przyszły kierowca w trakcie egzaminu teoretycznego, który trwa 25 minut, odpowiada na 18 pytań losowanych z bazy liczącej około 500 pytań. Egzamin niemal wszyscy zdają bez trudu. Wystarczy wykuć pytania na pamięć. Poza tym nad odpowiedzią na poszczególne pytania można się zastanawiać nawet kilka minut.


Według nowych zasad teoria ma być bardziej wymagająca i odpowiadać rzeczywistym sytuacjom, które występują na drodze. Zmiany dotyczące egzaminu wejdą w życie 12 lutego. Przede wszystkim liczba pytań ma wzrosnąć do 32. Wprowadzone zostaną filmiki wideo, obrazujące różne sytuacje w ruchu drogowym oraz zdjęcia i animacje. Na pytania będzie można odpowiedzieć "Tak" lub "Nie" oraz "Jadę" albo "Nie jadę". Będą też pytania z trzema odpowiedziami do wyboru, prawidłowa będzie tylko jedna. 


Egzamin ma się odbywać w czasie rzeczywistym, tzn. przyszły kierowca będzie miał na odpowiedź od 10 do 30 sekund. Czyli będzie musiał podejmować decyzję niemal jak kierowca jadący samochodem. To rozwiązanie wydaje się być bardzo racjonalne, gdyż na drodze nie mamy czasu na rozważanie prawidłowych zachowań, raczej opieramy się na wyuczonych odruchach. Dlatego też nie będzie możliwości powrotu i zmiany udzielonej odpowiedzi.


— Pytania będą dotyczyły tego samego zakresu, więc jak ktoś zna kodeks drogowy, to dla niego egzamin nie powinien być trudniejszy — uważa Henryk Biedulski, egzaminator nadzorujący WORD w Elblągu.

Baza będzie zawierała początkowo ponad tysiąc pytań i będzie dynamicznie tworzona (będą dodawane nowe). 
— Mam nadzieję, że kilka sytuacji drogowych z ulic naszego miasta będzie wykorzystana w opracowywanej bazie pytań — mówi Zbigniew Lichuszewski, p. o. dyrektora WORD w Elblągu. — Przesłaliśmy odpowiednie materiały do wykorzystania — dodaje.

Od lutego - w kolejnych miesiącach aż do stycznia 2013 roku - mają być wprowadzane kolejne nowości. 
Młodzi kierowcy, którzy po raz pierwszy uzyskali prawo jazdy kategorii B (na samochód), będą przez dwa lata podlegać szczególnemu nadzorowi. Przez pierwszych 8 miesięcy będzie jeździł autem z zielonym listkiem na szybie. Między czwartym i ósmym miesiącem będzie musiał przejść dodatkowe szkolenie z bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Jeśli w okresie próbnym popełni dwa wykroczenia - będzie kierowany na kurs reedukacyjny. Trzecie wykroczenie będzie się równało utracie prawa jazdy. 
W tym czasie będzie go obowiązywało ograniczenia prędkości - do 50 km/h w terenie zabudowanym, do 80 km/h w terenie niezabudowanym i do 100 km/h na autostradach i drogach ekspresowych.


Ustawa przewiduje też zamiast karty motorowerowej wydawanie prawa jazdy kategorii AM (na motorowery i lekkie pojazdy czterokołowe). Będzie można je wyrobić od 14. roku życia. Nowowydane prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E będą ważne przez 15 lat, pozostałe przez pięć lat.

Ustawa ma ponadto zapobiec wydawaniu praw jazdy osobom, które nie powinny prowadzić pojazdów ze względu na stan zdrowia. 
Zmieniają się też zasady dotyczące punktów karnych. Po zdobyciu 24 punktów kierowca nie straci praw jazdy, zostanie skierowany na kurs reedukacyjny. Prawo jazdy straci dopiero wtedy, jeśli w ciągu roku ponownie przekroczy limit punktów. Będzie musiał ponownie przejść kurs i egzamin. Jako "młody kierowca" utraci też dotychczasowe zniżki na ubezpieczenie.

Wśród szykowanych zmian są i takie, które przypadną do gustu przyszłym kierowcom. Przygotowany projekt ustawy dotyczący Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców zakłada, że po zaliczeniu egzaminów świeżo upieczony kierowca od razu będzie mógł wsiąść za kierownicę. Dzisiaj muszą czekać nawet dwa tygodnie na swój dokument.

Ośrodki egzaminacyjne mają wprowadzać dane o nowych kierowcach do CEPiK-u - to jednak dopiero projekt. Na pewno w życie wejdzie możliwość e-lerningu. Kursanci będą przygotowywali się do egzaminów przez internet. Nie wiadomo jednak, czy te zmiany nie spowodują wzrostu cen kursów, za który dzisiaj trzeba zapłacić około 1100 złotych.
Rafał Maliszewski