Wielki powrót Johanna Benjamina Großa. Koncert elbląskich kameralistów

W czwartek 24 listopada Elbląska Orkiestra Kameralna zaprasza na koncert, który dla nas powinien mieć szczególny charakter. Jednym z utworów będzie bowiem koncert wiolonczelowy elblążanina Johanna Benjamina Großa. Solistą będzie Marcin Zdunik (wiolonczela), a Elbląską Orkiestrę Kameralną w składzie symfonicznym poprowadzi Wojciech Rodek.

Koncert odbędzie się w sali koncertowej Ratusza Staromiejskiego w Elblągu (początek
o godz. 19). W programie:

F. Mendelssohn-Bartholdy – Uwertura do „Snu nocy letniej” E-dur op. 21
J. B. Groß – Koncert wiolonczelowy op. 38
L. van Beethoven – VII Symfonia A-dur op. 92.



Johann Benjamin Groß
Urodził się 12 września 1809 r. w Elblągu. Był synem dzwonnika. Jego dwaj bracia byli również muzykami: jeden skrzypkiem, drugi pianistą. Ojciec zadbał o to, aby synowie otrzymali wykształcenie muzyczne – Johann Benjamin Groß gry na wiolonczeli uczył się w Berlinie. Miał zaledwie 15 lat, gdy otrzymał pierwszą posadę – w orkiestrze teatru królewskiego w Berlinie. Już w młodości rozpoczął karierę jako podróżujący wirtuoz wiolonczeli. W 1832 r. przybył do Lipska, pojawiał się często na koncertach jako solista i wykonywał własne kompozycje. W Lipsku poznał Roberta Schumanna.
Wiosną 1833 r. Groß opuścił Lipsk i w lipcu tego roku został wiolonczelistą w prywatnym kwartecie barona Carla Eduarda von Liphardt w Rathshof niedaleko Dorpatu (dzisiaj Tartu – Estonia). W Dorpacie prowadził chór męski, dla którego skomponował wiele utworów. Po rozwiązaniu kwartetu w 1835 r. podróżował z koncertami po miastach basenu Morza Bałtyckiego. Jesienią 1836 r. wrócił do Lipska (tam muzykował m.in. z Felixem Mendelssohnem-Bartholdy), ale jeszcze w tym roku wznowił trasę koncertową. Występował m.in. w Weimarze, Erfurcie, Magdeburgu, Norymberdze i Monachium. W 1837 r. wyjechał do St. Petersburga, gdzie postanowił pozostać dłużej .Przyjął posadę pierwszego wiolonczelisty orkiestry cesarskiej, jednocześnie otrzymał posadę kameralisty i profesora muzyki w liceum. W St. Petersburgu zyskał szacunek i stał sie nauczycielem syna cesarza. W wieku 38 lat otrzymał prawo do emerytury. Ostatni udokumentowany koncert Großa miał miejsce na początku 1848 r. We wrześniu 1848 r. Johann Benjamin Groß umarł na cholerę.
Pozostawił po sobie utwory, głównie na wiolonczelę, m.in. cztery koncerty wiolonczelowe, duet na dwie wiolonczele, ewentualne wiolonczelę i bas lub wiolonczelę i gitarę, cztery kwartety, utwory dydaktyczne na wiolonczelę i pieśni. Zbiór jego znanych dzieł dochodzi do opusu 43., jednak nie wszystkie dzieła zostały odkryte.
Hamburski kompozytor i krytyk muzyczny F. H. Thrun napisał z okazji śmierci Großa: „On grał tak, jak komponował: perfekcyjnie, poetycko, sensownie”. Do początku XX wieku Johann Benjamin Groß wspominany był we wszystkich encyklopediach muzycznych. W północnych Niemczech uchodził za jednego z największych wiolonczelistów swoich czasów.

Marcin Zdunik
Polski wiolonczelista, absolwent Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina. Koncertuje na całym świecie, często prezentując własne opracowania i kompozycje. Występował w wielu renomowanych salach, m.in. Carnegie Hall w Nowym Jorku, Konserwatorium im. P. Czajkowskiego w Moskwie i Teatrze Ermitażu w Sankt-Petersburgu. Współpracuje ze znakomitymi zespołami, m.in. Prague Chamber Orchestra, St. Petersburg Camerata, Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii Narodowej, Polską Orkiestrą Radiową, oraz wybitnymi muzykami: Urszulą Kryger, Krzysztofem Jakowiczem, Andrzejem Bauerem, Juliusem Bergerem Januszem Wawrowskim. Jego debiutancka płyta (2009) z udziałem Orkiestry Wratislavia (kier. Jan Stanienda), z nagraniem m.in. dwóch koncertów wiolonczelowych J. Haydna, otrzymała Fryderyka 2010.

Wojciech Rodek
Dyrygent, rocznik 1977. W latach 1998-2003 studiował dyrygenturę w klasie prof. Marka Pijarowskiego w Akademii Muzycznej we Wrocławiu, ukończył również filologię słowiańską na Uniwersytecie Wrocławskim oraz w Instytucie Języka Rosyjskiego im. Puszkina w Moskwie. W 2005 r. wygrał konkurs na stanowisko asystenta-dyrygenta w Filharmonii Narodowej w Warszawie, od tego czasu współpracuje z Orkiestrą Filharmonii Narodowej, Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach i orkiestrą Sinfonia Varsovia.
Ważne miejsce w jego repertuarze zajmuje muzyka operowa. Przygotowywał premiery m.in. dla Theatre Montansier w Wersalu – „Apollo i Hiacynt” Mozarta, dla Xanten Sommerfestspiele – „Czarodziejski flet” Mozarta, dla Teatru Muzycznego Capitol we Wrocławiu – „My Fair Lady” Loewego i „Zemstę Nietoperza” Straussa, dla festiwalu Wratislavia Cantans – „Małego Kominiarczyka” Brittena. Regularnie gości z zespołem Opera Polska w najważniejszych salach koncertowych Europy, m.in. w Bazylei, Bernie, St. Gallen, Dreźnie, Hamburgu, Monachium, Salzburgu, Wiedniu i Zurychu.

EOK