160 na świecie, 74 w Elblągu

Polskie globusy sprzed II wojny światowej należą dziś do prawdziwych rzadkości. Na świecie zachowało się ich zaledwie około 160. Aż 74 z nich, w tym 19 unikatów istniejących tylko w jednym egzemplarzu, znajduje się w kolekcji elblążanina Ryszarda Formeli. O historii tych przedmiotów będzie można usłyszeć podczas najbliższej Kawiarenki Historycznej Clio.

Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu oraz Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Elblągu zapraszają na spotkanie z elbląskim kolekcjonerem, który od lat ratuje od zapomnienia dawne polskie globusy.

– Globusy z nazewnictwem w języku polskim zaczęto produkować dopiero w latach 50. XIX wieku. Do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku produkowano je poza granicami dawnej Rzeczpospolitej, w Norymberdze, Pradze Czeskiej oraz Lipsku – mówi Michał Kozłowski, adiunkt ds. rzemiosła i sztuki w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu oraz autor wystawy „Dookoła świata. Globusy z kolekcji Ryszarda Formeli”.

W okresie międzywojennym produkcję przejęły już rodzime firmy.

– W okresie międzywojennym globusy wytwarzały firmy polskie, takie jak „Pomoc Szkolna”, „Urania”, „Pestalozzi” oraz „Książnica-Atlas” Eugeniusza Romera – podkreśla Michał Kozłowski.

Do naszych czasów przetrwało niewiele egzemplarzy.

– Powodem tak małej liczby dawnych polskich globusów, które dotrwały do dziś, są burzliwe dzieje naszego kraju – rozbiory i dwie wojny światowe, co spowodowało nieodwracalne straty w polskiej kulturze – zaznacza Michał Kozłowski.

Jak dodaje, badania nad dawnymi polskimi globusami wciąż trwają.

– Zasób wiedzy o dawnych polskich globusach jest ciągle niepełny. Stanowi to wyzwanie dla kolekcjonerów i badaczy w uzupełnianiu wiedzy z tego zakresu – mówi autor wystawy.

Część unikatowych eksponatów można oglądać na wystawie „Dookoła świata. Globusy z kolekcji Ryszarda Formeli” w MAH, która będzie dostępna dla zwiedzających tylko do 8 marca.

Spotkanie z Ryszardem Formelą w ramach Kawiarenki Historycznej Clio odbędzie się 3 marca (wtorek) o godz. 17.30 w sali edukacyjnej Budynku Gimnazjum. Wstęp wolny.