Rocznica wprowadzenia stanu wojennego
. Obchodów nie będzie

Dzisiaj mija 31. rocznica wprowadzenia przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego stanu wojennego. 13. grudnia 1981 roku oddziały ZOMO rozpoczęły ogólnokrajową akcję aresztowań działaczy opozycyjnych, a na ulice wyjechały czołgi. Represje nie ominęły również członków i sympatyków Solidarności w Elblągu. Na terenie byłego województwa elbląskiego tylko w pierwszej dobie stanu wojennego aresztowano ponad 50 osób.



Jednym z sukcesów Porozumień Sierpniowych, zawartych w 1980 roku, było zalegalizowanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność. Dzięki temu opozycja zyskała względną swobodę działania. Czas pokazał jednak, że tą namiastką wolności cieszono się zaledwie rok. "Odwilż" skończyła się, gdy w mroźny poranek, 13. grudnia, na ulicę miast w całej Polsce wyszły wojsko, milicja i ZOMO. 

Obchodów nie będzie
W 31. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego Instytut Pamięci Narodowej organizuje akcję społeczną "Ofiarom stanu wojennego. Zapal Światło Wolności".

W Elblągu nie będzie jednak żadnych obchodów upamiętniających tę datę.

— Nie jest to data, którą chcemy świętować. Nigdy tego nie robiliśmy — mówi Jan Fiodorowicz, przewodniczący Zarządu Regionu NSZZ Solidarność w Elblągu. — W naszym mieście odbędą się uroczystości 18. grudnia. Tego dnia w 1970 roku zginął w Elblągu od strzałów milicji Marian Sawicz.


Obchodów rocznicy wprowadzenia stanu wojennego nie organizują również władze miasta, choć przed rokiem na starówce Elbląski Oddział Abstrakcyjny wspólnie z Departamentem Kultury zorganizował happening.

— Uważam, że to nie jest data, którą należy świętować. To raczej okazja do refleksji — mówi Leszek Sarnowski, dyrektor Departamentu Kultury. — Wprawdzie w ubiegłym roku zorganizowaliśmy happening - przede wszystkim z myślą o młodzieży, ponieważ była to 30. rocznica wprowadzenia stanu wojennego, ale miał on charakter edukacyjny. Chcieliśmy w atrakcyjny sposób przybliżyć młodym ludziom wydarzenia z tamtego okresu.




Wprowadzenie stanu wojennego w województwie elbląskim wywołało akcje strajkowe w około 10 zakładach pracy - m.in. w elbląskim Browarze i Zamechu. Jak informuje Karol Nawrocki z gdańskiego IPN, zajmujący się historią Solidarności na naszym terenie, za ich organizację Sąd Marynarki Wojennej wydał wysokie wyroki więzienia. Wśród pierwszych więźniów stanu wojennego znaleźli się m.in. Leonard Krasulski (5 lat pozbawienia wolności), Waldemar Wycichowski (2 lata), Witold Gierukas (3 lata), Ryszard Modzelewski (4,5 roku) oraz kolporterzy ulotek - Waldemar Krzykowski i Zbigniew Oksiędzki (po 2 lata). Ale to nie jedyne wyroki, wydane wtedy w imieniu władzy ludowej. 
18. grudnia pod kościołem św. Mikołaja doszło do największej manifestacji w naszym regionie.

Przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego protestowało kilka tys. osób. Po manifestacji do aresztu trafiły 23 osoby, a jej inicjatorów skazano: Jarosława Sobonia (na 6 lat), Mirosława Sigurskiego (4 lata) i Janusza Zagórskiego (3 lata).
Stan wojenny zniesiono dopiero 22 lipca 1983 roku.

Źródło: "Trzynastego grudnia roku pamiętnego...", IPN.
rm