Wokół kościoła Bożego Ciała

Jeszcze 60 lat po założeniu Elbląga okolice późniejszego kościoła Bożego Ciała znajdowały się w lesie. I właśnie w tym lesie zbudowano szpital dla trędowatych i poświęcono świętemu Jerzemu. Wkrótce powstała tu prowizoryczna kaplica. Według miejscowej sagi, zbudował ją holenderski żeglarz jako podziękowanie za uratowanie życia podczas sztormu na morzu.

Kaplica była poświęcona również św. Jerzemu, a gdy w 1400 r. spłonęła i w jej zgliszczach znaleziono Hostię, aczkolwiek monstrancja stopiła się, to ten fakt spowodował, iż do tego miejsca zaczęli pielgrzymować wierni. W tej sytuacji „brat zakonny Helwig Schwan” podjął decyzję o budowie nowej świątyni. Pięć lat później została wybudowana w formie niepozornego kościółka, który tym razem był już pod wezwaniem Bożego Ciała - jako podziękowanie Bogu za ocalenie Hostii. W czasie Reformacji kościół przeszedł w ręce protestantów. Przed 1945 r. wyróżniał się unikalnym, jedynym w Niemczech wiszącym drewnianym, dębowym sklepieniem, nie unoszącym się ku górze, lecz opuszczającym się ku dołowi, symbolizującym spływającą z góry łaskę Bożą. Pierwowzór tego sklepienia miał pochodzić z jednego z kościołów angielskich.

Zwymyślał złodziei
od najgorszych
W 1896 r. został gruntownie rozbudowany dla potrzeb rozrastającej się parafii, do której należało nie tylko kilka wiosek (m.in. Nowakowo), ale też podmiejskie osiedle robotnicze – Kolonia Pangritza (Zawada). Kościół powiększony od wschodu o transept i prezbiterium otrzymał w efekcie formę krzyża. W czasie tej przebudowy mistrz ciesielski Rudolf Fechter zbudował również sklepienie w nowo wybudowanej części kościoła. Kościół miał barokowy ołtarz i ambonę z 1646 roku, cenną figurę Matki Bożej i cały szereg obrazów o treści biblijnej. Nad wejściem do kościoła znajdowały się organy z 1716 r. Jak napisał ks. dr M. Józefczyk, organy te ufundował Johann Joshua Kettler, największy elbląski poszukiwacz przygód, wypędzony wcześniej z Elbląga za lekkomyślność, który dorobił się na handlu i został dyrektorem wschodnioindyjskiej kampanii handlowej.
[piano]
Rozbudowę kościoła Bożego Ciała nadzorował ówczesny proboszcz Carl R. Schiefferdecker, którego w 1906 r. zastąpił Wolfgang Selke. Tenże położył duże zasługi w budowie Ośrodka dla Głuchoniemych przy ul. Królewieckiej (dzisiaj policja). W 1916 r. zastąpił go pastor Otto J. F. Hegner. Gdy w 1919 r. pastorowi Hegnerowi skradziono kury z szajerka przy plebanii, co odnotowała elbląska prasa, on sam nie bacząc na swoje powołanie, na mszy zwymyślał złodziei od najgorszych. W odpowiedzi ktoś na ogrodzeniu zaplecza plebanii wywiesił kartkę z napisem: Bist Du Gottes Diener, dann brauchst Du keine Hühner! - Jesteś sługą bożym, więc nie potrzebujesz żadnych kur!
Do kościoła przylegały budynki mieszkalne wzdłuż dawnej ulicy Bożego Ciała oraz cmentarz.

Polecono zmienić
nazwisko
Ostatnim niemieckim proboszczem tego kościoła był Karl Schiefferdecker, syn wzmiankowanego wyżej pastora. Od roku 1926 miał do pomocy Gerharda Krupskiego, który we wczesnej młodości należał do partii narodowosocjalistycznej, gdzie polecono mu zmienić nazwisko. Od tego czasu występował jako Gerhard Krupp. To bardzo ciekawa postać i było o nim już sporo w poprzednich artykułach. Mieszkał z rodziną na plebanii przy dawnej Reiferbahn 8, po wojnie ulica Blacharska. Budynek ten zachował się, chociaż w wyniku podwyższenia o jedno piętro, zmienił swój wygląd. W Elblągu urodziło się dwóch synów pastora Kruppa/Krupskiego, którzy od wielu lat są znanymi postaciami życia społeczno-gospodarczego i politycznego Niemiec. Starszy syn dr prawa Hans-Jürgen (ur. 1933) był prezydentem Uniwersytetu we Frankfurcie nad Menem, prezydentem Niemieckiego Instytutu Naukowego w Berlinie, senatorem Senatu Miasta Hamburga oraz drugim nadburmistrzem, a ostatnio dyrektorem Bank Nord. Młodszy syn Michael (ur. 1938) jest znanym niemieckim teologiem ewangelickim i judaistą. Przyjaźnił się z prof. W. Tylochem, hebraistą. Mieszka na stałe w Jerozolimie a ostatnio pomieszkuje w Czarnogórze. Obaj wielokrotnie odwiedzili Elbląg, zwłaszcza po 1990 roku. Michael Krupp po raz pierwszy był w Polsce w 1969 r. z grupą studentów w Oświęcimiu.

Zniszczony podczas
walk o Elbląg
Kościół Bożego Ciała został poważnie zniszczony w czasie walk o Elbląg na początku lutego 1945 r. Na jego odbudowę prowadzoną od 1972 r. złożyły się wszystkie spółdzielnie pracy w Elblągu. Został pomniejszony i wrócił do wymiarów sprzed rozbudowy w 1896 r. W latach 1977-1981 funkcjonował jako Spółdzielczy Dom Kultury „Pegaz”. Miał szeroką ofertę kulturalną, odbywały się w nim spotkania autorskie, wystawy oraz cykliczne „Zaduszki Jazzowe” zainicjowane przez W. Mielnickiego. Po jego odejściu kontynuowała je Mariola Szudzik-Dobrenko. Występowali tutaj m.in. Andrzej Zaucha z zespołem czy grupa „Babsztyl”. Na piętrze była dyskoteka, a na parterze działała przez półtora roku cieszącą się dużym powodzeniem kawiarnia, którą prowadził Zdzisław Suchecki.
W 1981 r. rozpoczęły się rozmowy władz kościelnych z „Solidarnością” w sprawie przejęcia obiektu na rzecz Kościoła. Działania te doprowadziły do strajku osób zatrudnionych w SDK „Pegaz”. Komitet strajkowy w składzie Janowski, Biskupski, Szudzik-Dobrenko i dyrektor W. Naganowski pojechał do Gdańska na spotkanie z L. Wałęsą. Celem tego spotkania było ocalenie placówki. Ustalono, że w miejsce „Pegaza” zostanie utworzona nowa placówka o nazwie Młodzieżowy Dom Kultury. Na mocy porozumienia, wszystkich pracowników SDK „Pegaz” zatrudniono w 1982 r. w Elbląskim Ośrodku Kultury – placówce o charakterze wojewódzkim. Wszystkie meble oraz sprzęt przekazano EOK - obecnie Centrum Spotkań Europejskich „Światowid”. Przekazanie SDK „Pegaz” władzom kościelnym odbyło się dosłownie kilka dni przed wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce. Decyzję taką podjął ówczesny wojewoda elbląski – Z. Olszewski. Później mówiono, że gdyby strajkujący wykazali więcej uporu i wytrwali do 13.12.1981 r. – obiekt ten pozostałby w ich władaniu. Dzisiaj w dawnym kościele Bożego Ciała ma swoje podwoje Diecezjalny Ośrodek Duszpasterstwa oraz Centrum Kultury Chrześcijańskiej.