Elbląg zasługuje na inne spojrzenie

Elbląg jako dobrze funkcjonujący, dynamiczny ośrodek, będzie stwarzał lepsze możliwości rozwoju całego obszaru przygranicznego w sferze gospodarczej, kulturalnej i handlowej. Dlatego zasługuje na inne spojrzenie  — mówi Władysław Mańkut, radny sejmiku województwa, wojewoda elbląski w latach 1996-97. 


— Ostatnio znów pojawił się pomysł przeprowadzenia referendum w sprawie przynależności Elbląga do województwa pomorskiego. Jego inicjatorom nie udało się zebrać wystarczającej liczby podpisów, chociaż zebrano ich ponad 8400, a to robi wrażenie. 

— Trzeba zacząć od tego, że po reformie administracyjnej elblążanie poczuli się oszukani. Być może byłoby inaczej, gdyby zdecydowano się na taki model, jak w województwie lubuskim czy kujawsko-pomorskim, gdzie w jednym z miast jest Urząd Wojewódzki, a w drugim Urząd Marszałkowski. Trzeba też zauważyć, że kiedy tworzono struktury nowej władzy, to zabrakło w nich elblążan. Wszystko to wywołało pewną nerwowość, która przełożyła się na pierwsze referendum w sprawie przynależności Elbląga. Wynik był jednoznaczny. Ówczesny premier nie zdecydował się skorzystać z tej podpowiedzi. Co innego wynik referendum, a co innego możliwości prawne. Decyzje zapadają na szczeblu centralnym.

— Sentyment do nieistniejącego już dzisiaj województwa elbląskiego pozostaje wciąż żywy.

— Chciałbym przypomnieć, że województwo elbląskie było wśród tych, które w 1997 r. otrzymało medal życia gospodarczego jako jedno z tych województw, które już wówczas było przygotowane do wstąpienia do Unii Europejskiej. Ten medal chcę przekazać elbląskiemu muzeum, jako dowód na to, że byliśmy dobrym województwem. Równoważyliśmy dochody bieżące z wydatkami bieżącymi, co nie jest proste - czego przykładem jest choćby tak bogate województwo jak mazowieckie. Musimy także pamiętać o tym, że Elbląg wcześniej był częścią województwa gdańskiego. Związki, więzi sentymentalne, emocjonalne i gospodarcze pozostały. Elbląg był bardzo związany z Mierzeją Wiślaną - podzielenie Żuław również nie sprzyja rozwojowi miasta i okolic. 
Co do pomysłu organizacji referendum, jestem przekonany, że władze wojewódzkie i centralne powinny wziąć pod uwagę oczekiwania elblążan. Elbląg w wyniku reformy administracyjnej wyraźnie stracił na swoim znaczeniu. Uważam, że byłe miasta wojewódzkie powinny mieć prawo do zupełnie innego korzystania z różnego rodzaju subwencji, dotacji, które będą wspierały tendencje prorozwojowe. Trudne sobie wyobrazić, żeby władze Elbląga z własnych środków finansowych były w stanie przebudować całą infrastrukturę niezbędną dla lokowania tutaj przemysłu. Słyszymy dzisiaj, że duży, niemiecki koncern będzie budował fabrykę w województwie wielkopolskim. Dlaczego tam? Bo są odpowiednie połączenia drogowe, kolejowe, które stwarzają możliwość szybkiej dystrybucji produktów. Gdyby takie możliwości powstały u nas, to chęć zainwestowania byłaby na pewno większa.

— Czy wątek ewentualnego referendum pojawia się podczas obrad sejmiku województwa?

— Tak. Osobiście kilkakrotnie w interpelacjach mówiłem o potrzebie przyspieszenia pewnych działań dla elbląskiego obszaru funkcjonalnego. Po 15 latach od wejścia w życie reformy administracyjnej potrzebna jest dyskusja, pewna refleksja nad tym, jak rozwijają się nowe ośrodki wojewódzkie, a jak podupadły byłe miasta wojewódzkie. Rozwój Polski nie nastąpi tylko przez rozwój kilku aglomeracji. W Polsce jest kilka tysięcy gmin, ponad 100 miast, w których rządzą prezydenci. Byłoby dobrze, żeby te miasta i gminy mogły rozwijać się równomiernie. Nie godzę się na Polskę A, B czy nawet C o dochodach na głowę mieszkańca dwukrotnie niższych niż średnia krajowa.

— Silny gospodarczo Elbląg to nie tylko szansa dla tego miasta?
— To jest bardzo ważne. Elbląg jako dobrze funkcjonujący, dynamiczny ośrodek, będzie stwarzał lepsze możliwości rozwoju całego obszaru przygranicznego w sferze gospodarczej, kulturalnej i handlowej. Dlatego też Elbląg i cały elbląski obszar funkcjonalny zasługują i wymagają innego spojrzenia ze strony władz wojewódzkich i centralnych. Strumienie finansowe z perspektywy unijnej na lata 2014-20 nie mogą być skierowane tylko do ośrodków, które rozwijają się dynamicznie. Muszą wspierać także miasta, które mają potencjał, ale brakuje pieniędzy, by wprowadzić koło zamachowe w ruchu. Referenda z czegoś wynikają. To nie tylko sama chęć zbierania podpisów, to zewnętrzna oznaka pewnego niezadowolenia czy właśnie pewnych oczekiwań.