Jeśli Sejm się nie pospieszy,
 dłużnicy trafią na bruk

Od 17 listopada będzie możliwa eksmisja na bruk bez zapewnienia jakiegokolwiek lokalu. Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sejm, który powinien poprawić wadliwy zapis, nie potrafił się z tym uporać przez rok. Czy gminy i spółdzielnie mieszkaniowe skorzystają z tego prawa? Zapewniają, że nie, ale rosnące w szybkim tempie zaległości za niezapłacony czynsz mogą to zmienić.

„Pomieszczenie tymczasowe” to zwrot, który u niejednej osoby może spowodować strach przed wylądowaniem na ulicy. Wszystko zaczęło się od wniosku rzecznika praw obywatelskich, który zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie za niekonstytucyjny przepisu o wstrzymanie eksmisji, jeśli gmina nie wskaże do jakiego pomieszczenia tymczasowego można eksmitować np. dłużnika.

Trybunał zajął się wnioskiem i przyznał rzecznikowi rację. Artykuł 1046 paragraf 4 kodeksu postępowania cywilnego, który mówi o konieczności wstrzymania eksmisji, sędziowie uznali za naruszający prawo. Dali parlamentarzystom na poprawienie przepisu dwanaście miesięcy. Jednak do tej pory żadna nowelizacja nie została przyjęta.

Wyrok TK uprawomocni się 17 listopada i niekonstytucyjny artykuł zostanie usunięty z polskiego prawa. To otworzy możliwość wyrzucania ludzi na bruk nie zapewniając im żadnego lokum.




Rzecznikowi chodziło jedynie o taką zmianę przepisu, by można było eksmitować na bruk osoby znęcające się nad rodzinami. 
— Głównym zarzutem wobec tego przepisu była jego niejasność — mówi Małgorzata Chmielewska, zastępca dyrektora zespołu prawa cywilnego w Biurze RPO. — Ustawodawca nie wyjaśnił, co oznacza „pomieszczenie tymczasowe”, jaki powinien być jego standard, czy powinno być wynajmowanie na podstawie umowy, itp.

W efekcie nie eksmitowano ani dłużników, ani dręczących rodziny.
W parlamencie trwają prace nad nowelizacją, jednak nie ma pewności, czy projekt uchwały zdąży przejść proces legislacyjny przed październikowymi wyborami.


Zarząd Budynków Komunalnych w Elblągu ma kilkanaście milionów złotych czynszowych długów, a na eksmisję czeka kilkuset lokatorów ZBK. Wczoraj pracownicy ZBK nie potrafili udzielić nam odpowiedzi, czy będą eksmitować dłużników. Urzędnicy w Olsztynie nie mieli takiego problemu.
— Nie będziemy nikogo wyrzucali na bruk — uspokaja Zbigniew Karpowicz, dyrektor Zakładu Lokali i Budynków Komunalnych w Olsztynie. — Musimy pamiętać, że rolą gminy jest również zapewnienie opieki osobom niezamożnym.


Jednak dyrektor przyznaje, że dłużnicy są poważnym problemem miejskiej jednostki. Należności za niezapłacony czynsz sięgają już blisko 20 mln zł. 
— Mamy około 400 wyroków eksmisji, w tym część bez prawa do lokalu — mówi Karpowicz. — Szansy na zmianę tej patowej sytuacji upatrujemy w kontenerach socjalnych, które powstają przy ul. Towarowej. Będzie tam osiem lokali zastępczych.


Mieczysław Szałachowski, prezes Spółdzielni Mieszkaniowej „Sielanka” w Elblągu, również uważa, że najpierw trzeba wykorzystać wszelkie sposoby, by odzyskać dług. 
— To nie są rodziny patologiczne, tylko często na jakimś zakręcie życiowym. Dlatego staramy się pomóc im w spłacie długów — wyjaśnia. — Podpisujemy porozumienia i ugody. Rozkładamy należność na raty. Dzięki temu tylko pięć procent spółdzielców zalega z opłatami.


Szałachowski mówi, że w 20-letniej historii spółdzielni tylko raz doszło do eksmisji na bruk: 
— Było to w połowie lat 90. i dotyczyło osoby zdegenerowanej. 
Na przeprowadzenie eksmisji osób znęcających się nad rodzinami jest gotów zgodzić się Roman Przedwojski, prezes Spółdzielni Mieszkaniowej „Jaroty” w Olsztynie.


— Najczęściej są to też osoby uciążliwe dla pozostałych mieszkańców.
 Ale dłużników z „Jarot” nie będą wyrzucać, choć do końca lipca uzbierało się około 7,8 mln zł należności za niezapłacone czynsze. Poza tym od 1 listopada do 31 marca obowiązuje okres ochronny, kiedy eksmisje na bruk są zabronione.
Paweł Pliszka, rm