Są pieniądze na port w Elblągu! Komisja Europejska odmroziła 200 mln zł

Wspaniała wiadomość dla Elbląga! Po miesiącach rozmów Bruksela zgodziła się na sfinansowanie rozwoju portu. Do miasta popłynie 200 milionów złotych, co pozwoli ruszyć z planowanymi inwestycjami i przygotować port do pełnego wykorzystania po zakończeniu przekopu Mierzei Wiślanej.

Decyzja Komisji Europejskiej otwiera drogę do rozpoczęcia dużych inwestycji infrastrukturalnych w porcie morskim. Środki z programu Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021-2027 zostaną przeznaczone na budowę terminalu T2 przy ul. Żytniej, rozbudowę i przebudowę terminalu przy ul. Radomskiej oraz modernizację dróg prowadzących do portu. Miasto zakłada również dostosowanie infrastruktury do obsługi jednostek o większych parametrach po zakończeniu pogłębiania toru wodnego. Samorząd podkreśla, że inwestycje mają umożliwić realne wykorzystanie potencjału portu po sfinalizowaniu przekopu Mierzei Wiślanej.

Negocjacje dotyczące odblokowania środków trwały wiele miesięcy. Najpierw planowano zakończyć je w marcu, później mówiono o czerwcu, jednak rozmowy przedłużyły się i ostateczne uzgodnienia w Komisji Europejskiej zapadły dopiero w październiku. W spotkaniach uczestniczyli prezydent Michał Missan, marszałek Marcin Kuchciński oraz europoseł Jacek Protas, którzy kilkukrotnie przedstawiali w Brukseli dodatkowe wyjaśnienia i analizy.

Komisja Europejska przez wiele miesięcy zgłaszała zastrzeżenia wobec inwestycji. Najpoważniejsze dotyczyły kwestii środowiskowych związanych z realizacją przekopu Mierzei Wiślanej na podstawie specustawy, bez pełnych konsultacji z unijnymi instytucjami. KE oczekiwała dowodów, że dalsze prace, w tym pogłębienie końcowego odcinka toru wodnego, będą prowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami, na podstawie aktualnych decyzji środowiskowych i z poszanowaniem obszarów Natura 2000.

— Przez cały czas słyszymy, że rząd PiS przekopał Mierzeję Wiślaną w oparciu o specustawę, nie biorąc pod uwagę aspektów środowiskowych. Musimy naprawdę bardzo mocno działać, żeby pokazać, że jeśli chodzi o kwestie środowiskowe, to ogłoszony ponownie przetarg (na pogłębienie ostatniego odcinka — przyp. red.) uwzględnia wymagania środowiskowe. Komisja zwraca uwagę na to, że inwestycja znajduje się na obszarze Natura 2000, co może oznaczać znaczący wpływ na środowisko. Obecne wątpliwości dotyczą tego, jaki będzie wpływ zwiększonego ruchu na środowisko i czy nie będzie on zbyt duży. To są kwestie, z którymi się mierzymy — mówił po koniec lutego Marcin Kuchciński, marszałek województwa warmińsko-mazurskiego.

Drugim obszarem analiz była opłacalność projektu. Komisja badała, czy port w Elblągu ma realne znaczenie gospodarcze w systemie portów morskich w Polsce. Samorząd i władze województwa przedstawiły analizy wskazujące na to, że Elbląg może pełnić funkcję portu pomocniczego dla Gdańska i Gdyni oraz wspierać rozwój przeładunków w regionie.

Trzecim elementem rozmów była pozycja portu w strategicznych dokumentach. Komisja zwracała uwagę na to, że Elbląg nie znajduje się w sieci TEN-T, co w ocenie Brukseli osłabia jego miejsce w europejskim systemie transportowym. Samorząd argumentował jednak, że obecnym celem jest modernizacja portu, by mógł obsługiwać jednostki po zakończeniu przekopu Mierzei Wiślanej, a nie zabieganie o zmianę jego statusu.

Przypomnijmy, że w czerwcu Elbląg ogłosił konkurs na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej budowy terminalu T2 oraz rozbudowy terminalu przy ul. Radomskiej. Termin składania wniosków początkowo wyznaczono na 22 lipca, ale przedłużono go do 12 stycznia 2026 roku.  Do tej pory  zgłosiło się 9 projektantów. Czterech spełniło warunki i zostało dopuszczonych do dalszych prac. Wybrani projektanci będą mieli trzy miesiące na przygotowanie swoich prac. Zwycięskie koncepcje oceni konkursowy sąd powołany przez prezydenta.

Przewidziano nagrody finansowe: 150 tys. zł za pierwsze, 85 tys. zł za drugie oraz 50 tys. zł za trzecie miejsce. Z autorami trzech najlepszych prac miasto podpisze umowy o przekazaniu praw autorskich, natomiast zwycięzca zostanie zaproszony do negocjacji dotyczących przygotowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej pierwszego etapu inwestycji.

EG