Kolej Nadzalewowa. Jest nowa szansa na jej powrót

Wraca temat reaktywacji Kolei Nadzalewowej. Tym razem na poważnie, bo za planami mają pójść konkretne działania. Samorząd województwa warmińsko-mazurskiego przygotuje dokumentację potrzebną do ubiegania się o unijne środki na przywrócenie regularnych połączeń na linii nr 254 z Elbląga do Braniewa.

O reaktywacji Kolei Nadzalewowej rozmawiali we Fromborku samorządowcy, przedstawiciele spółek kolejowych oraz eksperci. Spotkanie zorganizował Departament Infrastruktury i Geodezji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Samorząd województwa chce wpisać Kolej Nadzalewową do strategii rozwoju kolei na Warmii i Mazurach, zakładającej przywracanie połączeń kolejowych do miast i miasteczek w regionie. Jeżeli linia zostanie zrewitalizowana, zostanie uwzględniona w planach przewozowych na lata 2027-2032.

Aby ubiegać się o unijne dofinansowanie w perspektywie finansowej na lata 2028-2034, samorząd województwa chce przygotować analizę społeczno-gospodarczą, która pokaże znaczenie linii nr 254 dla rozwoju gospodarczego regionu, bezpieczeństwa oraz spójności komunikacyjnej.

W planach są również badania i ankiety wśród mieszkańców, które mają pokazać rzeczywiste zapotrzebowanie na przewozy kolejowe. Równolegle rozpoczęta ma zostać współpraca ze Związkiem Gmin i Powiatów Subregionu Zalewu Wiślanego, reprezentującym wspólne interesy lokalnych samorządów.

Nie tylko dla turystów

Reaktywacja Kolei Nadzalewowej ma nie tylko uatrakcyjnić ofertę turystyczną regionu. Ma również ograniczyć wykluczenie komunikacyjne mieszkańców miejscowości położonych nad Zalewem Wiślanym i znacząco poprawić dostępność do takich miejscowości jak Frombork, Tolkmicko czy Braniewo.

Regularnie kursujące pociągi mogłyby również odciążyć zatłoczone autobusy jeżdżące między Braniewem a Elblągiem i ułatwić mieszkańcom codzienne dojazdy do pracy oraz szkół. Linia ma również znaczenie dla obronności kraju, ponieważ poprawiłaby mobilność jednostek zlokalizowanych wzdłuż trasy. W planach jest także wykorzystanie jej do obsługi przyszłych inwestycji strategicznych, w tym planowanej elektrowni szczytowo-pompowej w gminie Tolkmicko oraz portu w Elblągu.

Przy przygotowaniu projektu wykorzystane mają zostać doświadczenia z Niemiec, Czech oraz Dolnego Śląska. Tam na podobnych liniach udało się przywrócić regularny ruch dzięki odpowiedniej liczbie połączeń oraz powiązaniu kolei z innymi środkami transportu. Wśród rozwiązań eksperci wskazali m.in. parkingi park & ride i rozwój infrastruktury rowerowej.

Blisko 20 lat bez stałych kursów

Regularny ruch pasażerski w ramach Kolei Nadzalewowej został zawieszony 1 kwietnia 2006 roku. W ostatnim okresie funkcjonowania kursowała już tylko jedna para pociągów dziennie.

W latach 2010 i 2011 z myślą o turystach w wakacyjne weekendy zaczęły jeździć pociągi z Elbląga do Braniewa. W 2012 i 2013 roku dojeżdżały już tylko do Fromborka. Samorząd Braniewa nie zdecydował się na współfinansowanie reaktywacji połączeń.

Od 2023 roku na około 16-kilometrowym odcinku między Kadynami, Tolkmickiem i Fromborkiem działa Nadzalewowa Kolej Drezynowa.

Przywrócenie regularnego ruchu pasażerskiego na linii nr 254 z Elbląga do Braniewa będzie wymagało modernizacji infrastruktury oraz pozyskania znacznych środków finansowych. Uczestnicy spotkania ocenili jednak, że obecnie pojawiły się najlepsze od wielu lat warunki do rozpoczęcia przygotowań do tej inwestycji.