Sprawa Elbląska w muzealnej kawiarence historycznej

— Sprawa Elbląska, to jedna z tych historii, które chciałbym przypomnieć szczególnie młodzieży — mówi Tomasz Gliniecki, pracownik Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu. Dzisiaj (14.12) informacjami na temat tego wydarzenia podzielił się także z uczestnikami Kawiarenki Historycznej Clio.



Sprawa Elbląska to określenie odnoszące się do wydarzeń związanych z pożarem hali produkcyjnej nr 20 byłych Zakładów Mechanicznych i jego konsekwencji. Dzisiaj o jej ofiarach przypomina obelisk umieszczony na jednym z miejskich skwerów. Do pożaru doszło 61 lat temu w nocy z 16/17 lipca. Jak informuje napis na obelisku po tym wydarzeniu, pod zarzutem sabotażu i działania na rzecz obcego wywiadu aresztowano wówczas wielu elblążan.

W sfabrykowanym przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego śledztwie najbardziej ucierpieli osiedleni w Elblągu reemigranci z Francji, którym zarzucono stworzenie siatki szpiegowskiej. Skazano kilkadziesiąt osób, w tym trzy na karę śmierci.



— Do dziś tak naprawdę nie wiemy co się wtedy stało — mówi Tomasz Gliniecki, który jako dziennikarz kilkanaście lat temu dotarł do świadków tego zdarzenia. — Wszystko wygląda na to, że to był chyba przypadek, natomiast cały ciąg późniejszych zdarzeń, wrzucił tę sprawę w kwestie nawet międzynarodowe, między ówczesne relacje: Francja a Polska czy Francja z Związek Radziecki. Natomiast jest takie prawdopodobieństwo, że zaczęło się od zwykłego zwarcia instalacji elektrycznej w hali, która była przygotowywana do produkcji i potem sam ten pożar był doskonałym momentem do tego, żeby rozprawić się z różnymi osobami m.in. z tymi reemigrantami z Francji — mówi Tomasz Gliniecki, który na spotkaniu zaprezentował fragmenty nagrań z rozmów, które przeprowadził kilkanaście lat temu z uczestnikami "Sprawy Elbląskiej".

MH