Elbląg morskim liderem transportu wodnego — senator Jerzy Wcisła o planach rozwoju portu

Do 2028 roku tor wodny będzie w pełni drożny, a port gotowy na przyjmowanie morskich statków — zapowiada senator Jerzy Wcisła. Jego zdaniem Elbląg ma realną szansę stać się liderem transportu wodnego w regionie i przejąć część ruchu z Gdańska.

Za nami IX Kongres Przyszłości — Forum Gospodarczo-Ekonomiczne, który 18 czerwca 2025 roku zgromadził w Olsztynie samorządowców, przedsiębiorców, przedstawicieli świata nauki i mieszkańców regionu. Gościem kongresowego studia GOTV był senator RP Jerzy Wcisła.

— Zacznijmy od żelaznego pytania, które, podejrzewam, słyszy Pan przynajmniej raz w tygodniu. Co dalej z pogłębieniem i portem elbląskim?
— Port elbląski żyje we mnie od 30 lat, także bardzo głęboko. Prace są kontynuowane; można powiedzieć, że zostały rozpoczęte na pewnym etapie, bo poprzedni rząd zostawił sprawę rozgrzebaną — nawet badań środowiskowych nie zrobiono. Dziś wszystko jest już poukładane. W przyszłym roku tor wodny od Bałtyku do portu będzie drożny, choć jeszcze nie na całej szerokości. W 2028 roku będzie w pełni do dyspozycji. Choć została nam jedna trudna sprawa: poprzedni rząd zmienił cel budowy portu. Z portu transportowego stał się portem militarnym. W związku z tym Komisja odebrała portowi 200 milionów złotych na rozwój. Walczymy o te pieniądze. Jeśli je odzyskamy, terminale portowe w Elblągu również zostaną rozbudowane.

— Czyli możemy być optymistami?
— Tak. Jestem w stałym dialogu z portem w Gdańsku. Część statków, które dziś są rozładowywane w Gdańsku, może trafić właśnie do Elbląga. To będą jednostki o parametrach, które obsłuży port elbląski. Mamy dla nich towar, mamy klienta. To niezwykle ważne.

— Elbląg jako miasto morskie brzmi nietypowo, szczególnie w województwie warmińsko-mazurskim… Ale nie możemy zapominać, że mamy w województwie kawałek morza, i to całkiem spory. Elbląg to nie tylko morze, Zalew Wiślany czy port. To także bardzo ważny ośrodek subregionalny.
— Elbląg stracił na znaczeniu po reformie administracyjnej. Nie dlatego, że znalazł się w województwie warmińsko-mazurskim, ale dlatego, że zlikwidowano województwo elbląskie. Subregion został podzielony. Żuławy i Zalew Wiślany zostały podzielone na dwa województwa. I to jest duży problem. Dziś walczymy o to, by Elbląg był liderem transportu wodnego. Zalew Wiślany traci na tym, że nie jest zarządzany przez jedno województwo, jedną administrację. 

— A jak wygląda kwestia Żuław?
— Jeszcze bardziej skomplikowanie. Żuławy to region niepodzielny; infrastruktura odwadniająca, przeciwpowodziowa to jedna wielka całość. Dziś część Żuław jest zarządzana z Gdańska, a część z Elbląga. Dążę do tego, by całościowo zarządzał nimi Elbląg. To będzie efektywniejsze. Dla Gdańska Żuławy są peryferiami, dla Elbląga centrum zainteresowania.

— Kolejna ważna kwestia to relacja Elbląga z Trójmiastem.
— Dzisiejszy świat rozwija się wokół metropolii. Mamy Trójmiasto, dużą metropolię z naturalnymi powiązaniami z Elblągiem. Byłoby błędem tego nie wykorzystać. Dlatego zabezpieczyłem w ustawie metropolitalnej zapis, który pozwala miastu spoza danego województwa wejść w skład metropolii pomorskiej. Mam nadzieję, że na Warmii i Mazurach nie będzie to postrzegane jako chęć odejścia z regionu, ale jako szansa rozwojowa i troska o małą ojczyznę.

— I wreszcie temat wojska. W Elblągu jest go coraz więcej. Wojsko zawsze było w Elblągu, ale teraz jego obecność jest większa.
— To kwestia bezpieczeństwa zarówno w kontekście zagrożenia powodziowego, jak i geopolitycznego. W sytuacjach kryzysowych wojsko, zwłaszcza obrona terytorialna, jest nieocenione: usuwa przeszkody, zabezpiecza, ewakuuje. Druga, ważniejsza sprawa to bliskość granicy z Rosją. Obwód królewiecki jest miejscem ekspansji militarnej Rosji. Elbląg leży 40 kilometrów od granicy. Musimy być świadomi, że jesteśmy na pierwszej linii zagrożenia.

— Czy społeczeństwo jest przygotowane na taką sytuację?
— Jeszcze nie w pełni. W listopadzie przyjęliśmy ustawę o ochronie ludności i służbie cywilnej. To początek budowania systemu. Ukraińcy nie utrzymaliby frontu z Rosją bez wsparcia cywilów, bez przeszkolonej ludności i obrony terytorialnej. Jeden z ekspertów wojskowych powiedział mi, że bitwę można wygrać dywizjami, ale wojnę wygrywa cały naród. Musimy naród przygotować do wojny, bo samo wojsko jej nie wygra.

Rozmawiał Igor Hrywna

oprac. EG