Jak przywrócić turystom Zalew Wiślany?

W poniedziałek (5.12) naukowcy rozmawiali o tym, jak poprawić jakość wody w Zalewie Wiślanym. Ratunkiem mogą być moduły siedliskowe, których użyto m.in. przy rewitalizacji plaż na Grand Cayman, Dominikanie, czy Miami Beach.

Zakwity sinic, groźne dla zdrowia bakterie coli i regularnie zamykane kąpieliska, to największe bolączki miasteczek leżących nad Zalewem Wiślanym. Gdyby nie fatalny stan wód tego akwenu, z powodzeniem mogłyby walczyć o turystów z nadmorskimi kurortami.

Z pomocą chcą im przyjść naukowcy m.in. z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu, Uniwersytetu Gdańskiego i Politechniki Gdańskiej. Ich badania i współpraca pozwolą dać odpowiedź na pytanie: co robić, byśmy mogli kąpać się i żeglować po czystych wodach Zalewu Wiślanego.

Obecnie należą one do biologicznie najsłabszej klasy wód.

— Próbki biologiczne wykazały, że stan wód odpowiada piątej klasie, czyli najsłabszej. Natomiast próbki fizyko-chemiczne wykazały przekroczenie norm m.in.zawartości węgla organicznego — mówi Krystyna Wątroba, kierownik elbląskiej delegatury Wojewódzkiego Instytutu Ochrony Środowiska. — Cieszyć może natomiast fakt, że wskaźniki chemiczne, które szczególnie mają wpływ na zdrowie człowieka, nie przekraczają normy. Jednak stan ekologiczny Zalewu Wiślany jest zły. Część zanieczyszczeń spływa tu rzekami: Nogatem i Elbląg, a część z oczyszczalni ścieków — dodaje. 


Skromnie wygląda też podwodne życie w zalewie. 

— Z fitoplanktonu żyją tu przede wszystkim okrzemki, zieleńce i sinice. Ten ostatni jest organizmem toksycznym, a zakwity sinic zagrażają organizmom żywym w zalewie, jak również kąpiącym się ludziom — mówi dr Agata Rychter z Instytutu Politechnicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Elblągu.
Kiepsko jest też z przeźroczystością zalewowej wody.

— Jest ona bardzo niska, w 2015 r. wyniosła zaledwie pół metra — mówi dr Agata Rychter. — Brak jest również tzw. roślin wysokich, a to niekorzystnie wpływa na żyjące i namnażające się w nich ryby. 


Senator Jerzy Wcisła, jeden z organizatorów poniedziałkowej konferencji pt. "Poprawa jakości wód zalewu wiślanego w aspekcie rozwoju gospodarki turystyczno-rekreacyjnej", jest przekonany, że naukowcom uda się znaleźć złoty środek pozwalający na rozwój turystyki przy jednoczesnej ochronie środowiska. 

— Mam nadzieję, że Zalew Wiślany nie będzie, jak wielkie jeziora mazurskie, po których żegluje się burta przy burcie. Chciałbym, aby był to akwen elitarny, gdzie jednostek będzie mniej, i gdzie wszystko będzie robione z troską o środowisko — mówi Jerzy Wcisła.


Zdaniem Jerzego Wcisły szansą na poprawę wód w zalewie może być przepływ wody z Wisły. 

— Naukowcy domniemają, że to może poprawić jakość wody w zalewie. Jednak konieczne jest wykonanie badań, bo te, które są, mają już 20 lat. Wymiana wód Bałtyku z zalewem po przekopie przez mierzeję trochę obrosła w mity, bo jej praktycznie nie będzie. Kanał będzie otwierany jedynie podczas przepływu statków. Warto podkreślić, że kanał będzie miał powierzchnię styku z Bałtykiem trzydzieści razy mniejszą niż Cieśnina Bałtijska, więc mieszanie wód będzie ograniczone. Należy więc szukać innych rozwiązań. Wierzę, że kiedyś będziemy się kąpać w czystym zalewie, ale to jest działanie pokoleniowe.


Jednym z pomysłów na poprawę jakości wody jest również użycie modułów siedliskowych, czyli tzw. sztucznych raf.

— Jest to rozwiązanie tańsze od używanych dotychczas w hydrotechnice. Moduły są tak skonstruowane, by zoptymalizować ochronne przestrzenie dla ryb i innych zwierząt — mówi mgr inż. Marcin Bukowski


Z wielkim powodzeniem zastosowano Moduły Siedliskowe Reef Ball do umocnienia brzegu morskiego i rewitalizacji plaż między innymi na Grand Cayman, na Dominikanie, na Antigua, w Miami Beach.

Anna Dawid