Na co dzień w Gdańsku, przez miesiąc w Elblągu. Ten wyjątkowy dokument zobaczysz na własne oczy

Elblążanie mają wyjątkową okazję zobaczenia oryginału aktu lokacyjnego miasta z 1246 roku. Dokument, który na co dzień przechowywany jest w Archiwum Państwowym w Gdańsku, przez najbliższy miesiąc będzie prezentowany w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w budynku dawnego gimnazjum.

Choć początki Elbląga sięgają 1237 roku, to właśnie ogłoszenie aktu lokacyjnego 10 kwietnia 1246 roku nadało miastu formalny status.

– Był to moment przełomowy, który otworzył Elblągowi drogę do rozwoju gospodarczego, handlowego i prawnego. Dokument regulował zasady funkcjonowania miasta, przyznając jego mieszkańcom liczne przywileje, w tym nadania ziemskie oraz prawo do rybołówstwa – przeczytać można na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Elblągu.

Akt lokacyjny został spisany na pergaminie o wymiarach 41 × 51 cm i opatrzony pieczęcią. Podpisano go w obecności przedstawicieli Zakonu Krzyżackiego, duchowieństwa oraz lokalnych mieszczan.

Wśród sygnatariuszy byli m.in. wielki mistrz Heinrich von Hohenlohe, mistrz krajowy Poppo von Osternah, biskup chełmiński Heidenreich, rajcy, notariusz miejski Walter oraz sołtys Godfryd.

Historycy zwracają uwagę, że akt lokacyjny był kompromisem pomiędzy aspiracjami mieszkańców a interesami Zakonu Krzyżackiego. Z jednej strony gwarantował rozwój i przywileje, z drugiej wprowadzał ograniczenia w zakresie samodzielności sądowniczej miasta.

Prawa miejskie Elbląga wzorowano na prawie lubeckim, co dawało mu więcej przywilejów niż sąsiednim miastom lokowanym na prawie chełmińskim. Dogodne położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków lądowych i wodnych, blisko Morza Bałtyckiego, szybko uczyniło z Elbląga znaczący port i ośrodek handlu. Po przystąpieniu do Związku Miast Hanzeatyckich jego pozycja w regionie dodatkowo się umocniła.

Dokument można podziwiać w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu od 10 kwietnia przez miesiąc.

Wstęp jest bezpłatny, a obejrzenie aktu eksponowanego w Sali Wystaw Czasowych w budynku Gimnazjum możliwe jest wyłącznie pod opieką pracownika Muzeum.

Ze względów konserwatorskich liczba osób przebywających jednocześnie w sali jest ograniczona. Organizatorzy przypominają także o obowiązującym zakazie fotografowania dokumentu.

– Prezentacja aktu lokacyjnego to niepowtarzalna okazja, by zobaczyć dokument, który ukształtował fundamenty dzisiejszego Elbląga i przez wieki pozostawał symbolem jego tożsamości – przekazują władze miasta.