Reklama

Zaginięcie dziecka? Najważniejszy jest czas

27/05/2021 15:26

Większość odnajduje się w ciągu kilku dni, chociaż czasem finał poszukiwań okazuje się tragiczny. W sytuacjach krytycznych uruchamiany jest Child Alert, który w Polsce zadziałał już cztery razy. Nadal są jednak dzieci, których nie udało się odnaleźć.

Sprawą 11-letniego Sebastiana z Katowic żyła cała Polska. Chłopiec zaginął w sobotę 22 maja — wyszedł na plac zabaw, z którego do domu miał wrócić o 19. Wysłał jednak wiadomość SMS do mamy z prośbą o przesunięcie godziny powrotu na 19.30. Ta zgodziła się, ale mały Sebastian nie wrócił o umówionej porze, a jego telefon milczał.

Poszukiwania chłopca z udziałem policjantów i strażaków trwały od sobotniego wieczoru. W niedzielę policja opublikowała zdjęcie i rysopis dziecka, prosząc o pomoc w jego odnalezieniu. Wieczorem tego samego dnia w mediach społecznościowych pojawił się komunikat śląskiej policji, informujący o zatrzymaniu 41-letniego sosnowiczanina, mogącego mieć związek z zaginięciem 11-latka.

Jak udało się wytypować sprawcę? Pomógł w tym zapis z monitoringu, kamery zarejestrowały bowiem samochód należący do 41-latka. Udało się również prześledzić jego drogę.

Podejrzany został zatrzymany w niedzielę około 17, a jakiś czas później odnaleziono ciało chłopca — kilka kilometrów od Dąbrówki Małej w Katowicach, gdzie mieszkał. To właśnie zatrzymany mężczyzna miał zawieźć tam Sebastiana swoim samochodem.

Historia Sebastiana to niejedyny przypadek poszukiwań, które zakończyły się tragicznym odkryciem.

W 2019 w Morwinach w województwie dolnośląskim zaginęła 10-letnia Kristina. Dziewczynka zniknęła podczas drogi powrotnej ze szkoły do domu — miała blisko — zaledwie kilometr. Kiedy nie wracała, rozpoczęły się poszukiwania. Ciało 10-latki odnaleziono sześć kilometrów od jej domu. Mordercą okazał się znajomy rodziny — Jakub A, który działając ze szczególnym okrucieństwem, pozbawił dziewczynkę życia.

Dziś w bazie zaginionych Fundacji Itaka jest 87 osób, które w dniu zaginięcia miały mniej niż 18 lat. Najmłodsi to między innymi Mieszko Malarski z Białegostoku, który zniknął, mając zaledwie 4 lata, 2-letnia w momencie zaginięcia Zuzanna Malarska i Nikola Sieczka, która zaginęła w 2010, nie mając nawet roku.

W sumie osób, które w momencie zaginięcia nie skończyły nawet 10 lat, jest w bazie Itaki 25. Pozostałe 62 to zaginieni, którzy zniknęli, mając od 11 do 18 lat.

— W 2020 odnotowano 552 zaginięcia dzieci do lat 13 — informuje Izabela Jezierska-Świergiel z Fundacji Itaka. — Cieszymy się, że ta liczba spadła, ale nie uważamy, by były to dane miarodajne na przyszłość. 2020 w związku z pandemią wiązał się bowiem z ograniczeniem przemieszczania się, dzieci nie chodziły do szkół, a imprezy i różnego rodzaju wydarzenia nie odbywały się, więc zaginięć, nie tylko tych wśród dzieci, było mniej — przekazuje nasza rozmówczyni.

I dodaje: — W tych policyjnych statystykach nie ujmuje się również uprowadzeń rodzicielskich, czyli sytuacji, w których jeden rodzic zabiera dziecko bez zgody i woli drugiego rodzica — to jednak około 600 spraw rocznie, czyli drugie tyle.

W sytuacjach, gdy występuje uzasadnione podejrzenie, że zdrowie lub życie zaginionego dziecka jest zagrożone, uruchamiany jest Child Alert (W USA nazwany Amber Alert na cześć Amber Hagerman, dziewięcioletniej dziewczynki uprowadzonej i zamordowanej w Arlington w Teksasie w 1996 roku — przyp. red.)

W Polsce system zaczął działać 20 listopada 2013 roku i od tamtej pory uruchomiony został czterokrotnie — w przypadku zaginięcia 3-letniego Fabiana (2015), 10-letniej Mai (2015), 3-letniej Amelii (2019) i 10-letniego Ibrahima (2020).

[gallery]122974[/gallery]
— W każdym z tych przypadków uruchomienie alertu doprowadziło do szczęśliwego powrotu dziecka do domu. Nie każde zaginięcie dziecka ma przesłanki do uruchomienia systemu, te kryteria są ściśle określone odpowiednimi przepisami, a o wdrożeniu Child Alert decyduje Wydział Poszukiwań i Identyfikacji Osób Biura Służby Kryminalnej Komendy Głównej Policji. Child Alert jest narzędziem, które nie może być wykorzystywane za często, by społeczeństwo nie uodporniło się na tego typu sygnały. Wdrażany jest w momentach krytycznych, kiedy zachodzi realna obawa, że dziecku mogła stać się krzywda. Wówczas dla informatorów uruchamiany jest bezpłatny numer kontaktowy 995 — wyjaśnia Izabela Jezierska-Świergiel.

Co robić, kiedy nasze dziecko nie wraca do domu i mamy podejrzenie, że zaginęło?

W takich sytuacjach ogromne znaczenie ma czas. — Większość zaginionych zostaje odnaleziona w ciągu pierwszych 14 dni po zaginięciu, a 95 procent dzieci w ciągu pierwszych 7 dni z powrotem trafia do swoich domów — informuje policja.
W pierwszej kolejności należy o zajściu jak najszybciej poinformować policję, dzwoniąc pod numer 112. Następnie zaginięcie możemy zgłosić do Fundacji Itaka pod 116 000.

Niezbędne będzie przekazanie służbom odpowiednich informacji, wśród nich wyróżnić należy: aktualne zdjęcie dziecka, numer telefonu i numer IMEI, numery telefonów i adresy koleżanek i kolegów, charakterystyczne cechy wyglądu, ulubione miejsca dziecka, relacja dotycząca ostatniej doby i zachowania dziecka w ciągu ostatnich 24 godzin, informacje na temat chorób, na które cierpi dziecko i zażywanych przez nie leków, oraz zarys osobowości dziecka.

A jak dbać o bezpieczeństwo dziecka, by nie dopuścić do groźnych sytuacji?

Po pierwsze, pamiętaj, że do 10. roku życia dziecko nie powinno przebywać samo w domu, a do 7. roku życia dziecko nie powinno bawić się samo na podwórku. Jak najwcześniej naucz dziecko jego lub jej imienia, nazwiska i miejsca zamieszkania — możesz zadbać o to, by maluch miał przy sobie kartkę z numerami do najbliższych i z telefonami alarmowymi. Wyjaśnij dziecku, że w sytuacjach problemowych może krzyczeć, płakać i wołać o pomoc. Naucz swoich podopiecznych, że nie powinni rozmawiać z nieznajomymi. Poleć, by nie wsiadali z nimi do samochodów, a częstowani np. słodyczami — odmawiali. Pokaż dziecku, jak mądrze korzystać z Internetu, wyjaśnij, jakim zagrożeniem jest podawanie swoich danych kontaktowych i zorganizuj dzieciom bezpieczną drogę do szkoły — najlepiej pod opieką osoby dorosłej lub w gronie rówieśników.

W bazie osób zaginionych nadal sporo jest tych, którzy zniknęli jeszcze jako dzieci i od lat pozostają nieodnalezieni.

— W takich sytuacjach zazwyczaj publikujemy plakaty z progresjami wiekowymi, czyli z wizerunkiem osoby, która zaginęła jako dziecko, ale już na plakacie ta osoba przedstawiona jest jako dorosły człowiek — mówi Izabela Jezierska-Świergiel z Fundacji Itaka.

Zagraniczne media donoszą czasem o przypadkach dzieci, które odnalezione zostały po wielu latach, jak przyznaje jednak pani Izabela, takich sytuacji w Polsce jeszcze nie odnotowano. — Te sprawy, które dzieją się poza naszym krajem, wywołują w polskich rodzinach ogromną nadzieję. A to, że w Polsce jeszcze takiej sytuacji nie było, nie oznacza, że wkrótce się nie zdarzy — podsumowuje nasza rozmówczyni.

Kamila Kornacka
[email protected]

W SYTUACJI ZAGINIĘCIA DZIECKA LICZY SIĘ CZAS.
Dlatego w pierwszej kolejności jak najszybciej zgłoś zaginięcie na policję pod numer 112.
Zgłoś zaginięcie do Fundacji Itaka pod numer 116 000.

W SYTUACJI ZAGINIĘCIA KAŻDA INFORMACJA JEST WAŻNA!
Pamiętaj, że w momencie zaginięcia to ty jesteś najważniejszym źródłem informacji, więc w miarę możliwości przekaż następujące informacje:
• aktualne zdjęcie dziecka;
• jeśli dziecko korzysta z telefonu, podaj jego numer, w miarę możliwości również numer IMEI;
• numery telefonów i adresy koleżanek i kolegów, z którymi dziecko utrzymuje kontakt;
• wskaż charakterystyczne cechy wyglądu, zwracającego uwagę zachowania lub sposobu bycia;
• co dziecko ma przy sobie, czy są to jakieś konkretne rzeczy (np. ubrania, dokumenty, pieniądze, telefon, ładowarka, sprzęt typu latarka itp.);
• informację o tym, jakie są ulubione miejsca dziecka, gdzie często i chętnie przebywa, czy posiada jakieś szczególne miejsce o którym opowiadało;
• opisz jak przebiegała ostatnia doba – czy wydarzyło się coś nietypowego, jak zachowywało się dziecko w ciągu ostatnich 24 godzin;
• jak wyglądały ostatnie tygodnie/miesiące przed zaginięciem – czy zmieniło się coś w życiu dziecka, czy doświadczyło jakiegoś kryzysu;
• czy nastąpiła jakaś zmiana w zachowaniu dziecka – zmiana nastroju (np. zrobiło się apatyczne lub impulsywne), zachowania buntownicze, unikanie kontaktu z bliskimi, inne sugerujące, że dziecko doświadczyło kryzysu;
• czy zdarzyły się w przeszłości samowolne opuszczenia miejsca pobytu bez informacji dokąd się udaje, kiedy wróci;
• czy dziecko korzysta z opieki psychiatry lub psychologa – jeśli tak to z jakiego powodu, czy ma jakieś objawy (np. urojenia);
• w jaki sposób zazwyczaj radzi sobie w sytuacjach trudnych – czy szuka pomocy, czy zamyka się w sobie;
• jakie są dominujące cechy charakteru dziecka, najbardziej charakterystyczny rys osobowości;
• czy cierpi na choroby somatyczne i czy używa sprzętu leczniczego lub zażywa regularnie leki;
• powiedz o innych ważnych w twojej ocenie zdarzeniach lub okolicznościach, mogących pomóc w odnalezieniu dziecka, nawet jeśli uważasz, że dla Policji mogą one nie mieć znaczenia. Pozwól specjalistom dokonać selekcji i oceny informacji – nie filtruj przekazywanej wiedzy.

FUNDACJA ITAKA: Baza osób zaginionych.

JAK DBAĆ O BEZPIECZEŃSTWO DZIECKA?
• właściwie opiekuj się swoim dzieckiem, małego dziecka nie zostawiaj samego w domu i na podwórku (do 10. roku życia dziecko nie powinno przebywać samo w domu, do 7. roku życia dziecko nie powinno bawić się samo na podwórku)
• jak najwcześniej naucz dziecko jego imienia, nazwiska i miejsca zamieszkania
• warto, żeby dziecko znało lub miało gdzieś przy sobie karteczkę z numerem telefonu rodzica
• wyeksponuj w domu kartkę z numerami telefonów do najbliższych oraz telefonami alarmowymi
• naucz dziecko rozpoznawać sytuacje groźne bez budzenia jego lęku
• wyjaśnij dziecku, że w sytuacjach problemowych może głośno krzyczeć, płakać, wołać o pomoc
• szczególną opieką otaczaj dziecko w zatłoczonych miejscach publicznych (supermarkety, imprezy plenerowe, itp.), małe dziecko trzymaj za rękę – pamiętaj, to TY MASZ PILNOWAĆ DZIECKA, A NIE ONO MA PILNOWAĆ SIĘ CIEBIE!
• wyjaśnij dziecku, że w razie zaginięcia powinno stać w miejscu, aż opiekun je znajdzie, ewentualnie powinno zwrócić się o pomoc do osoby dorosłej (najlepiej do policjanta, ochroniarza, sprzedawcy sklepowego)
• naucz dziecko, że nie powinno rozmawiać z nieznajomymi, przygotuj je na ewentualny kontakt z obcą osobą, która zaczepia dziecko (częstuje słodyczami, proponuje „podwiezienie” lub atrakcyjne zabawy, puka do drzwi pod nieobecność rodziców), naucz dziecko zdecydowanie odmawiać
• naucz dziecko mądrze korzystać z Internetu, wyjaśnij jakim zagrożeniem jest podawanie swoich danych kontaktowych
• zorganizuj dziecku bezpieczną drogę do szkoły (pod opieką osoby dorosłej lub w gronie rówieśników)
REAGUJ, GDY WIDZISZ DZIECKO W SYTUACJI PROBLEMOWEJ, TAKŻE WTEDY, GDY TO NIE JEST TWOJE DZIECKO.

[iframe]https://www.facebook.com/plugins/page.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FDziennikElblaski%2F&tabs&width=340&height=130&small_header=false&adapt_container_width=true&hide_cover=false&show_facepile=true&appId" width="340" height="130" style="border:none;overflow:hidden" scrolling="no" frameborder="0" allowfullscreen="true" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share"][/iframe]