Odbudowa wieży nad jeziorem Drużno możliwa, ale trudna

Wieża widokowa nad Jeziorem Drużno spłonęła w 2014 roku. Do tej pory nie udało się podjąć skutecznych działań, żeby ją odbudować, a to ze względu na trudności m.in. natury administracyjnej. Jak się jednak okazuje, zainteresowane instytucje wyrażają wolę odbudowania obiektu służącego poznawaniu bezcennej przyrody.

Rada Gminy Mikusy wystosowała apel o podjęcie działań mających na celu odbudowanie wieży widokowej w Rezerwacie Przyrody Jeziora Drużno, która spaliła się i zawaliła. Jak podkreślili tamtejsi radni, jezioro Drużno jest jednym z najpiękniejszych rezerwatów ornitologicznych w środkowej Europie, a wieża była perełką turystyczną tego regionu.

„Obiekt był często odwiedzany nie tylko przez turystów, ale również przez liczne grupy przyrodników. Nie bez znaczenia jest fakt, że wieża widokowa doskonale wpisuje się w szlak turystyczny Kanału Elbląskiego” — czytamy w dokumencie radnych, którzy dodali, że odbudowa wieży przyczyni się do zwiększenia aktywności turystycznej.

Tymczasem z pisma Stowarzyszenia Łączy Nas Kanał Elbląski wynika, że właścicielem wieży widokowej jest Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, natomiast właścicielem/zarządcą gruntu Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku, a udział obu instytucji w procesie odbudowy czy nawet uprzątnięcia pozostałości po wieży widokowej „jest niezbędny ze względów administracyjnych”.

— Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie jest właścicielem wieży widokowej ani też nie było w przeszłości — mówi Bogusław Pinkiewicz z Zespołu Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego. — Przedmiotowa wieża nie pełni żadnej funkcji związanej ze statutową działalnością PGW Wody Polskie.

Jak wyjaśnił, wojewoda warmińsko-mazurski, którego reprezentował wojewódzki konserwator przyrody, w latach 2003-2004, ze swoich środków sfinansował budowę wieży widokowej. Obecnie nadzór nad rezerwatem przyrody Jezioro Drużno, w tym także nad wieżą widokową, sprawuje Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie.

— Prawo budowlane wskazuje, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt, a Wody Polskie nie są uprawnione do przeprowadzenia jakichkolwiek działań związanych z utrzymaniem bądź rozbiórką tego obiektu — zaznaczył Pinkiewicz.

I dodał: — To następca prawny wojewódzkiego konserwatora przyrody w przypadku zamiaru dalszego korzystania z tego obiektu winien niezwłocznie podjąć działania w kierunku wyremontowania obiektu i jednocześnie uzyskać tytuł prawny do gruntu, na którym zlokalizowana jest wieża widokowa. W celu uzyskania takiego tytułu należy wystąpić z wnioskiem o zawarcie stosownej umowy do RZGW w Gdańsku oraz dołączyć dokumenty wymagane procedurą.

Jak podsumował przedstawiciel PGW Wody Polskie, instytucja ta nie planuje odbudowy wieży, a wręcz oczekuje jej rozbiórki, jeśli odbudowa nie nastąpi, ale „chętnie podpisze umowę użyczenia gruntu, na którym wieża może być odbudowana przez właściciela”.

Jak się dowiadujemy, to regionalny dyrektor ochrony środowiska w Olsztynie sprawuje nadzór nad rezerwatami przyrody z terenu województwa warmińsko-mazurskiego, w tym nad rezerwatem Jezioro Drużno. Ale… „wieża widokowa nie jest własnością Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie”.

— Niemniej jednak, ze względu na sprawowany nadzór zdajemy sobie sprawę, że pozostałości po spalonej w 2014 r. wieży wymagają uprzątnięcia — powiedziała Justyna Januszewicz z RDOŚ. — Dodam, że jest to zadanie niełatwe, teren jest trudno dostępny, wymaga także poniesienia niemałych nakładów finansowych oraz porozumienia kilku instytucji. W związku z tym podejmiemy próbę zorganizowania spotkania, którego celem będzie wspólne ustalenie działań zmierzających do przeprowadzenia tego przedsięwzięcia.

Jak dodała przedstawicielka RDOŚ, ustawa o ochronie przyrody dopuszcza budowę obiektów budowlanych w granicach rezerwatów przyrody, służących celom turystycznym i edukacyjnym, jeżeli nie spowodują one negatywnego oddziaływania na cele ochrony przyrody rezerwatu przyrody.

— Bez wątpienia wieża, z której obserwować możemy przyrodę takie cele wypełnia — przyznaje Januszewicz. — Posadowienie jednak obiektu w rezerwacie przyrody Jezioro Drużno w dotychczasowej lub w innej lokalizacji, wymaga rozważenia wielu aspektów, między innymi dostępności terenu pod kątem dowozu materiałów niezbędnych do jej wykonania oraz zapewnienia bezpieczeństwa przyszłych użytkowników, zgód właścicieli, zarządców terenu na jej budowę oraz pozyskania pieniędzy. Niewątpliwie temat ustawienia nowej wieży widokowej będzie jednym z priorytetowych, choć — jak wspomniałam — realizację takiego zamierzenia muszą poprzedzić wymagane, zależne od siebie ustalenia formalne, prawne i finansowe — podsumowała.

Łukasz Razowski