ZUS zapuka do drzwi i zażąda dowodu

Urzędnicy ZUS zyskali narzędzia, których wcześniej nie mieli: mogą legalnie wejść do miejsca Twojego pobytu, wylegitymować Cię, a nawet „przesłuchać” Twojego lekarza. Sprawdź, co się zmieniło, bo jeden błąd może Cię teraz kosztować utratę całego zasiłku.

Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza istotne zmiany w procedurach kontrolnych dotyczących osób przebywających na zwolnieniach lekarskich.

Od poniedziałku kontrolerzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych posiadają ustawowe prawo wstępu do miejsca, w którym ubezpieczony odbywa rekonwalescencję, oraz prawo do ustalenia tożsamości osoby kontrolowanej poprzez żądanie okazania dokumentu tożsamości.

Kontrolerzy ZUS uzyskali ponadto możliwość bezpośredniego pozyskiwania informacji od lekarza leczącego oraz od płatnika składek w celu weryfikacji sposobu wykorzystywania zwolnienia.

Osoba objęta kontrolą jest ustawowo zobowiązana do współpracy, co obejmuje udostępnienie miejsca kontroli oraz składanie niezbędnych wyjaśnień pod rygorem utraty świadczeń za cały okres zwolnienia.

Reforma precyzuje również definicję pracy zarobkowej oraz aktywności niezgodnej z celem zwolnienia, co ma ułatwić odbieranie prawa do zasiłku osobom nadużywającym systemu.

Praca zarobkowa jest obecnie rozumiana jako każda czynność o charakterze zarobkowym bez względu na formę prawną, z wyłączeniem jedynie czynności o charakterze incydentalnym wymuszonych istotnymi okolicznościami.

 Za aktywność niezgodną z celem zwolnienia uznaje się natomiast wszelkie działania, które mogą wydłużyć proces leczenia lub utrudnić powrót do zdrowia, przy czym zwykłe czynności dnia codziennego, jak wyjście po zakupy spożywcze czy leki, nadal pozostają dopuszczalne.

Nowe przepisy rozszerzają także krąg osób uprawnionych do wydawania orzeczeń. Poza lekarzami orzecznikami, decyzje w sprawach rehabilitacji leczniczej mogą teraz podejmować fizjoterapeuci, natomiast w sprawach o niezdolność do samodzielnej egzystencji orzekać mogą wykwalifikowane pielęgniarki.

Na stanowiskach orzeczników będą mogli również pracować lekarze w trakcie specjalizacji oraz lekarze bez specjalizacji, ale posiadający co najmniej pięcioletni staż pracy.

Warto pamiętać, że opisywane zmiany to element szerszej strategii. Cały proces reformy systemu orzecznictwa i kontroli jest realizowany etapami.

Pierwsze zmiany weszły w życie w styczniu tego roku, ostatnie zaczną obowiązywać z początkiem 2027.