Kasjer nie musi mieć drobnych?

Woda i 50-złotowy banknot? To właśnie ten sposób najczęściej wykorzystują klienci, by rozmienić sobie u nas pieniądze – mówi sprzedawca niewielkiego sklepu na elbląskiej Starówce. Nie bez powodu przy kasie pojawiła się jednoznaczna informacja.

Kupujący zobowiązany jest do zapłaty ceny, a więc powinien być przygotowany do spełnienia swojego świadczenia. Żaden przepis szczególny nie nakłada na sprzedawcę obowiązku posiadania drobnych do wydania reszty – czytamy na kartce, którą widzi każdy klient, wchodzący do wspomnianego sklepu. A ten nie jest wcale wyjątkiem, bo podobne informacje można znaleźć w kolejnych mniejszych lub większych marketach.

– Mam wrażenie, że czasami ludzie traktują sklepy jak punkty, w których mogą w każdej chwili rozmienić pieniądze – mówi sprzedawczyni jednego z elbląskich sklepów. – U nas jeszcze takiej kartki nie ma, ale spotkałam się z podobnymi informacjami w innych sklepach i zastanawiam się, czy i u nas nie powinna się pojawić. Najbardziej bawią mnie klienci, którzy wchodzą i pytają, czy mam rozmienić 20 złotych, a gdy mówię, że nie, wybierają najtańszy produkt z półki i myślą, że nie mam już wyboru i muszę im wydać, a może wcale tak nie jest – zastanawia się kobieta.

– Oczywiście nie twierdzę, że każdemu, kto chce kupić wodę za 2 złote i wyciąga banknot, zależy wyłącznie na rozmienieniu pieniędzy, ale zdarza się to bardzo często – przyznaje kolejny sprzedawca. I zaznacza: – Kiedyś wszyscy śmiali się z kasjerów, którzy pytają, czy mogą być winni grosika, a okazuje się, że problem jest po obu stronach.

Sklepy, które postanowiły informować swoich klientów, że wcale nie mają w obowiązku posiadać reszty, a po stronie kupującego leży, by mieć kwotę, za którą dany produkt ma zostać sprzedany, powołują się na artykuł 535 kodeksu cywilnego, który mówi: "Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę".

Czy ten zapis faktycznie wskazuje na to, że sprzedawca nie musi mieć drobnych, by wydać resztę?

Jak informował portal wiadomoscihandlowe.pl Inspekcja Handlowa i rzecznik konsumentów uznali, że brak reszty do wydania nie jest problemem kupującego, ale sprzedawcy, który ma obowiązek płatność przyjąć i wydać resztę.

– Prawo nie nakłada na sprzedawcę konieczności posiadania reszty do wydania, a uiszczenie zapłaty w odpowiedni sposób jest obowiązkiem kupującego – twierdzi za to cytowany przez portal bankier.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Ale co zatem z artykułem 135 kodeksu wykroczeń? Przecież zapis ten mówi: "Kto, zajmując się sprzedażą towarów w przedsiębiorstwie handlu detalicznego lub w przedsiębiorstwie gastronomicznym, ukrywa przed nabywcą towar przeznaczony do sprzedaży lub umyślnie bez uzasadnionej przyczyny odmawia sprzedaży takiego towaru, podlega karze grzywny".

Okazuje się, że tak naprawdę żaden przepis podobnych sytuacji nie reguluje, chociaż zasady współżycia społecznego mogłyby od nas – jako klientów – wymagać, byśmy nie płacili za dany towar kwotą wielokrotnie przewyższającą jego cenę.

A jeśli – jako sprzedawcy – chcemy odmówić kupującym sprzedaży z powodu braku drobnych, lepiej robić to słownie. Wywieszanie wspomnianych na początku kartek, może zakończyć się nawet kontrolą w sklepie.

A co z legendarnym grosikiem? Jeżeli zgodzimy się, by kasjer był nam go "winny", nie ma tematu. Za to, jeżeli na takie rozwiązanie nie chcemy się zgodzić, musi on poszukać innego, a UOKiK przypomina, że zapewnienie odpowiedniej ilości pieniędzy do wydawania reszty jest elementem dobrej praktyki kupieckiej, dbałości o dobre imię firmy oraz troski o kupującego.

Na szczęście coraz powszechniejsze staje się używanie kart płatniczych i transakcji bezgotówkowych, które prawdopodobnie sprawią w przyszłości, że problem całkiem przestanie istnieć. Do tego czasu warto próbować być odpowiedzialnym klientem, ale i wyrozumiałym sprzedawcą.